ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಂಜೆ ಬಿಸಿಯಾದ ಟೀ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸಮೋಸ ಇದ್ದರೆ ಆ ಮಜವೇ ಬೇರೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಮೋಸಾದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಇರದಿದ್ದರೆ? ಕೇಳಲು ವಿಚಿತ್ರ ಎನಿಸಿದರೂ, 15ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಮನೆತನದವರು ಸವಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮೋಸಾದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ! ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಡಾ. ಎಂ.ಎಫ್. ಖಾನ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದು ಈಗ ಆಹಾರ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಅಕ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕೈ ಸೇರಿದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ
ಸಮೋಸಾದ ಈ ವಿಶೇಷ ರೆಸಿಪಿಯು 1501 ರಿಂದ 1510 ರ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಮಾಂಡು ಸುಲ್ತಾನರಿಗಾಗಿ ಬರೆಯಲಾದ ನಿಮತ್ನಾಮಾ (Ni’matnama) ಅಥವಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಡಿಲೈಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಹುಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರ ಕೈ ಸೇರಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲಕ ಲಂಡನ್ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ತಲುಪಿದೆ.
500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ರುಚಿಯ ಪುಸ್ತಕ
ಈ ಅಚ್ಚರಿಯ ರೆಸಿಪಿ ಇರುವುದು 1501 ರಿಂದ 1510 ರ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಮಾಂಡು ಸುಲ್ತಾನರಿಗಾಗಿ ಬರೆಯಲಾದ ನಿಮತ್ನಾಮಾ (Ni’matnama) ಅಥವಾ ರುಚಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ. ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳ ಬಳಕೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಹೀಗಾಗಿ ಅಂದಿನ ಸಮೋಸಾ ಇಂದಿನ ಆಲೂ ಸಮೋಸಾಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು.
ಅಂದಿನ ಸಮೋಸಾದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಖಾರವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ
ಇಂದಿನ ಸಮೋಸಾದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಹಸಿಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ 500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು ಬಂದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಂದು ರಾಜಮನೆತನದವರು ಸವಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮೋಸಾ ಹೀಗಿತ್ತು:
ಅಂದು ರಾಜರ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ರಾಯಲ್ ಸಮೋಸಾ ಒಳಗೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಹೂರಣವಿರುತ್ತಿತ್ತು:
ಮಾಂಸದ ಹೂರಣ: ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಕೀಮಾ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಈರುಳ್ಳಿ.
ವಿಶೇಷ ಮಸಾಲೆ: ಒಣ ಶುಂಠಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬದನೆಕಾಯಿಯ ತಿರುಳು.
ರಾಯಲ್ ಟಚ್: ಗುಲಾಬಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ತುಪ್ಪದ ಘಮ: ಇಂದಿನಂತೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮೋಸಾಗಳನ್ನು ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲೂ ಇತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಕ್
ಇಂದು ನಾವು ಸಮೋಸ ತಯಾರಿಸಲು ಕೇವಲ ಮೈದಾ ಹಿಟ್ಟು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅಂದು ದಪ್ಪ ಹಿಟ್ಟು, ನುಣುಪಾದ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಹಿಟ್ಟು ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧದ ಹಿಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕವಚ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬಂದಿದ್ದೇ ತಡವಾಗಿ
ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ತುಂಬಿದ ಸಮೋಸಾಗಳೇ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅಗ್ಗವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯು ಸಮೋಸಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು, ಇಂದಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.
