ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ 67,956 ಕಿ.ಮೀ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ 7,461 ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಬಹುತೇಕ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಭಾರತದ ಕೆಲವು ‘ಕೊಳಕು’ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪೆರುಂಗಲತ್ತೂರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (ತಮಿಳುನಾಡು) ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದ ಚೆನ್ನೈ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ, ರೈಲು ಸ್ವಚ್ಛ ಪೋರ್ಟಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಶಹಗಂಜ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಕೇಂದ್ರ ದೆಹಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸದರ್ ಬಜಾರ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟಪಾಲಂ ನಿಲ್ದಾಣವು 2021 ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪಾಟ್ನಾ, ಮುಜಾಫರ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಅರಾರಿಯಾ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಹಾರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಝಾನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಬರೇಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೆಲಾಚೇರಿ ಮತ್ತು ಗುಡುವಂಚೇರಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಸಹ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
ಭಾರತದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಂಡಳಿ (ಕ್ಯೂಸಿಐ) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯೂಸಿಐ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ಆದಾಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಕ್ಯೂಸಿಐ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 75 ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಎ 1 ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ 75 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ 332 ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಎ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 6 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಂದ 50 ಕೋಟಿ ರೂ.ವರೆಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
