ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಅವರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಡುವೆ ‘ನನ್ನದು-ನಿನ್ನದು’ ಎಂಬ ಸ್ವಾರ್ಥ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. : ಅದೇ ಮಕ್ಕಳು ದೊಡ್ಡವರಾದಂತೆ, ಮದುವೆಯಾಗಿ ಸಂಸಾರ ಹೂಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ, ಹಣ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಜಗಳಗಳು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಿದ್ದ ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು ಪರಸ್ಪರ ದ್ವೇಷಿಸುವ, ಕೋರ್ಟು-ಕಚೇರಿ ಅಲೆಯುವ ‘ದಾಯಾದಿ’ಗಳಾಗಿ (ಶತ್ರುಗಳಂತೆ) ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು, ಪೋಷಕರ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಇಂತಹ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅನೇಕ ಪೋಷಕರು ಮರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ‘ಉಯಿಲು’ (Will) ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉಯಿಲು ನೋಂದಣಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ (Unregistered), ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ಅನೇಕರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೈಜ ಘಟನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಬ್ಬರು 2022ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಐವರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಆರು ಮಂದಿ ಪುತ್ರಿಯರಿದ್ದರು. ತಂದೆ ಮರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚುವಂತೆ ವಿಲ್ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ವಿಲ್ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಕೆಲವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ 2005ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.
ಆಸ್ತಿಯ ಮೂಲ ತಿಳಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ: ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆ, 1956ರ ಪ್ರಕಾರ, ತಂದೆ ಸ್ವಯಂ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಆಸ್ತಿ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ (Ancestral Property) ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಎಲ್ಲ ವಾರಸುದಾರರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಲ್ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವೇ ? ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆ ಪ್ರಕಾರ, ವೀಲುನಾಮೆ ನೋಂದಣಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ನೋಂದಾಯಿಸದ ವಿಲ್ ಕೂಡ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದು ನಕಲಿ ಎಂದು ಅಥವಾ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬರೆಸಿದ್ದು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದ ಹೊರತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಒಂದು ವೇಳೆ ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ ಮಾತ್ರ 2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಿಲ್ ಬರೆದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ವಿಲ್ ಅನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಲ್ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಪ್ರೋಬೆಟ್ (Probate) ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮ ರದ್ದು (2026ರ ಹೊಸ ನಿಯಮ): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2026 ರಿಂದ ವಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ‘ಪ್ರೋಬೆಟ್’ (Probate – ವಿಲ್ನ ಮಾನ್ಯತೆ ದೃಢೀಕರಣ) ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಾರಸುದಾರರು ವಿಲ್ ಮತ್ತು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗಲಿದೆ.
ಪಿರ್ತಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ಸಹಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪಿರ್ತಾರ್ಜಿತ (Ancestral) ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಾಗ ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸಹಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರಾಟವಾದ 12 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಮಗಳು ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.
ಇ-ಸ್ವತ್ತು (e-Swathu) ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಇ-ಸ್ವತ್ತು’ ಮತ್ತು ‘ಇ-ಆಸ್ತಿ’ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಕ್ರಮ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮೃತ ಮಹಿಳೆಯ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು: ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ಆಕೆಯ ಸ್ವಯಂ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯು ಆಕೆಯ ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪತಿಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೂ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಒಂದು ಸಲಹೆ: ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ವಿಲ್ ಜೊತೆಗೆ ‘ವಾರಸುದಾರರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (Legal Heir Certificate) ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
