ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಎಷ್ಟು ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಈ ಕುರಿತ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯಮಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಿವೆ.ಆದರೆ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಗೃಹ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎರಡು (2) ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು (ಒಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ಮೀಸಲು) ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ‘ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1955’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವಾಗಿದ್ದು, ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಜಪ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕಾಳಸಂತೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ಎರಡು ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ಗಳ ನಡುವೆ 25 ದಿನಗಳ ಅಂತರ ಇರುವುದನ್ನು ಈಗ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಇಡಬಹುದು?
- ಕಾನೂನು ಮಿತಿ: ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಗೃಹ ಬಳಕೆದಾರರು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಎರಡು (2) ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು (14.2 ಕೆಜಿ) ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು (Connected) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಮೀಸಲು (Spare) ಆಗಿ ಇಟ್ಟಿರಬೇಕು.
- ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲ.
ವಾರ್ಷಿಕ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಿತಿ ಎಷ್ಟು?
- ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬವು ಗರಿಷ್ಠ 15 ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಅದರಲ್ಲಿ 12 ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ 3 ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- 25 ದಿನಗಳ ನಿಯಮ: ಕಾಳಸಂತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ತಡೆಯಲು ಎರಡು ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ಗಳ ನಡುವೆ ಕನಿಷ್ಠ 25 ದಿನಗಳ ಅಂತರ ಇರುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನಿಯಮ:
- ಹೋಟೆಲ್ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದವರು ಸ್ಫೋಟಕ ಪರವಾನಗಿ (Explosive License) ಇಲ್ಲದೆ 100 ಕೆಜಿ ವರೆಗೆ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ LPG ಪೂರೈಕೆ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಏಕೆ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಕೊರತೆಗೆ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ದೈನಂದಿನ ಅಡುಗೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಪಿಜಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮನೆಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಅಗತ್ಯದ ಬಹು ಪಾಲನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಗಾಟದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ವಿಳಂಬ ಕೂಡ ಕೆಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ:
- ವಾರ್ಷಿಕ ಮಿತಿ: ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಒಟ್ಟು 15 ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಸಬ್ಸಿಡಿ: ಈ 15 ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ 12 ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರ: ಉಳಿದ 3 ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ನೀವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರದಲ್ಲಿ (ಸಬ್ಸಿಡಿ ರಹಿತ) ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಅಂತರ: ಎರಡು ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ಗಳ ನಡುವೆ ಕನಿಷ್ಠ 25 ದಿನಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಮಿತಿ: ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನೀವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎರಡು ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅಕ್ರಮ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮುಂಬರುವ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
