ದೈನಂದಿನ ದಿನಸಿ ಸಾಮಗ್ರಿ ಖರೀದಿ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಹೋಟೆಲ್, ಧಾಬಾಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದಿರಲಿ, ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕರು ಬಿಲ್ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ತೆರಿಗೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಣ್ಣೆತ್ತಿಯೂ ನೋಡದೆ ಪೂರ್ಣ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದರೆ, ನಾವು ಊಟ ಮಾಡಿದ ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ನಮ್ಮಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸನದು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರೊಬ್ಬರು ನೀಡಿರುವ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣವಾದ ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕ್ ಭರ್ದಾ ಎಂಬುವವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ಉದಯಪುರದ ಧಾಬಾವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಮಗಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಊಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಒಟ್ಟು ಬಿಲ್ ಮೊತ್ತ 641.90 ರೂಪಾಯಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಶೇಕಡಾ 2.5 ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಶೇಕಡಾ 2.5 ರಂತೆ ಒಟ್ಟು 32.10 ರೂಪಾಯಿ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ತೆರಿಗೆ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಯಮಿತ ತೆರಿಗೆದಾರ ಎಂದು ನಮೂದಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು, ಗ್ರಾಹಕರು ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಒಂದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಯಮಿತ ತೆರಿಗೆದಾರರಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂಯೋಜನಾ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಸಂಯೋಜನಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬರುವ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಶೇಕಡಾ 1 ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಶೇಕಡಾ 6 ರಷ್ಟು ನಿಗದಿತ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜೇಬಿನಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಬೇಕೇ ವಿನಃ, ಗ್ರಾಹಕರ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಂಯೋಜನಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಆ ಹಣ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಲುಪುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅದು ನೇರವಾಗಿ ಮಾಲೀಕರ ಜೇಬು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಸೂಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ನಮೂದಾಗಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಹಣ ನೀಡಬಾರದು.
ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ?
ಗ್ರಾಹಕರು ಅಧಿಕೃತ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ತೆರಿಗೆದಾರರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಬಿಲ್ ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ಶೋಧಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ನಿಯಮಿತ, ಸಂಯೋಜನಾ ಅಥವಾ ರದ್ದಾದ ತೆರಿಗೆದಾರರೇ ಎಂಬುದು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಂಯೋಜನಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ದೂರು ಕೂಡ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಹೋಟೆಲ್ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟುವ ಮುನ್ನ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಮೋಸ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
