ಬೆಂಗಳೂರು: ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ (ಹೃದಯಾಘಾತ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕರು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ ಇವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಅಂದರೇನು? (ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ)
ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಘಾತ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೃದಯದ ರಷ್ಟಪರಿಚಲನೆಗೆ (Plumbing) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾರಣ: ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅಥವಾ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬ್ಲಾಕೇಜ್ ಉಂಟಾದಾಗ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣಾಮ: ರಕ್ತ ಸರಬರಾಜು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದ ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಅಂದರೇನು? (ಹೃದಯದ ಒಳಗಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯ)
ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಹೃದಯದ ಒಳಗಿನ ವಿದ್ಯುತ್ (Electrical) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕಾರಣ: ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾಗಿ, ಹೃದಯವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣಾಮ: ಹೃದಯವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮೆದುಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ರೋಗಿಯ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ (Heart Attack):
ಪ್ರಜ್ಞೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ: ಎದೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನೋವು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆವರುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ (Cardiac Arrest):
ಪ್ರಜ್ಞೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.
ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ: ಹೃದಯದ ಬಡಿತದೊಂದಿಗೆ ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ನಾಡಿಮಿಡಿತ (Pulse) ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಸಿಪಿಆರ್ (CPR) ಮತ್ತು ಎಇಡಿ (AED)
ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಹಿಂಡುವ ಕಠಿಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಸಿಪಿಆರ್ (CPR): ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ರೋಗಿಗೆ ಮೊದಲ ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ಸಿಪಿಆರ್ (ಕಾರ್ಡಿಯೋ ಪಲ್ಮನರಿ ರಿಸಸಿಟೇಶನ್) ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ಇದು ಮೆದುಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಇಡಿ (AED) ಬಳಕೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಶಾಕ್ ನೀಡಿ ಮತ್ತೆ ಬಡಿತವನ್ನು ತಹಬದಿಗೆ ತರುವ ಎಇಡಿ (ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಎಕ್ಸ್ಟರ್ನಲ್ ಡಿಫಿಬ್ರಿಲೇಟರ್) ಯಂತ್ರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಳಸಬೇಕು.
ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒದಗಿಸುವುದು ರೋಗಿಯ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಬೇಡ: ಸಕಾಲಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೇ ಸಂಜೀವಿನಿ
ತೀವ್ರವಾದ ಎದೆನೋವು, ಎಡಗೈ ಅಥವಾ ದವಡೆ ನೋವು, ಅತಿಯಾದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತಲೆತಿರುಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯವನ್ನು (ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್) ಕರೆಯುವುದು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್ (Golden Hour) ಒಳಗೆ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆತರೆ ಎರಡೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯನ್ನು ಸಾವಿನ ದವಡೆಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಬಹುದು.
