ಬೆಂಗಳೂರು-ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿರುವ ನಕಲಿ ಔಷಧ ದಂಧೆ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (ಎಸ್‌ಐಟಿ) ಮತ್ತಷ್ಟು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಆರೋಪಿಗಳಿಂದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ನೋಟಿಸ್‌ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ನಕಲಿ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆ ನಡೆದಿತ್ತೆನ್ನಲಾದ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಜಾಲದತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತಾವರೆಕೆರೆ ಸಮೀಪದ ಸಿ.ಕೆ. ತಾಂಡ್ಯ ಗ್ರಾಮದ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಔಷಧಗಳ ಮರುಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರಿನ ಲೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಘಟಕ ಪತ್ತೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 18ರಂದು ನಡೆದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹5 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಔಷಧಿಗಳು, ಬಾಟಲಿಗಳು, ಲೇಬಲ್‌ಗಳು, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಪ್ತಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ₹6 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ, ಕಮರ್ಷಿಯಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಕಡೆಗೂ ತನಿಖೆ
ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಔಷಧಗಳ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಎಸ್‌ಐಟಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೆಲವು ಔಷಧ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತನಿಖಾ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಯಾವ ಅಂಗಡಿಯವರು ಆರೋಪಿಗಳಿಂದ ಔಷಧ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು, ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಯಾವ ಮಾದರಿಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಯಾವ ದರದಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಔಷಧಗಳ ಬಿಲ್‌, ಖರೀದಿ ದಾಖಲೆ, ಬ್ಯಾಚ್‌ ಸಂಖ್ಯೆ, ಪೂರೈಕೆದಾರರ ವಿವರ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್‌ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೂ ಈ ಜಾಲದ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
₹600ರ ಔಷಧಕ್ಕೆ ₹6 ಸಾವಿರದ ಲೇಬಲ್?
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿರುವ ಆರೋಪಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ದೊರೆಯುವ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ತರಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರಿನ ಲೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ₹600 ಮೌಲ್ಯದ ಔಷಧಕ್ಕೆ ₹6,000 ಮೌಲ್ಯದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಔಷಧಿಯ ಲೇಬಲ್ ಅಂಟಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧ ಮಾದರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಜಪ್ತಿಯಾದ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿವೆ ಎಂಬುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಔಷಧಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಿಗಳ ಕೈಗೆ ತಲುಪಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ನಾಲ್ವರು ಬಂಧನ; ಪ್ರಶಾಂತ್‌ಗಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ತನಿಖೆಯ ನೆರವು
ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಂದಿಯನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ದಂಧೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ನಾಗರಬಾವಿ ನಿವಾಸಿ ಪ್ರಶಾಂತ್‌ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದು ತನಿಖೆಗೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಿದೆ.
ತನಿಖೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಅಜರ್‌ಬೈಜಾನ್‌ನಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಪ್ರಶಾಂತ್‌ ಹಾಗೂ ಆತನ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಾಂತ್‌ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆತನ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಎಸ್‌ಐಟಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಶಾಂತ್‌ನ ವಿದೇಶಿ ಬಂಧನದ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸಹಕಾರದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹಂತದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಾಲದ ಶಂಕೆ
ನಕಲಿ ಔಷಧಗಳ ಜಾಲ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಔಷಧಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಔಷಧಗಳ ಮೂಲ, ತಯಾರಕರು, ಮರುಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿದವರು, ನಕಲಿ ಲೇಬಲ್‌ಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರು, ಸಾಗಣೆದಾರರು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಎಸ್‌ಐಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಎಸ್‌ಐಟಿ ತನಿಖೆ
ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಎಸ್‌ಐಟಿ ರಚಿಸಿದೆ. ಜಂಟಿ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ ವಂಶಿಕೃಷ್ಣ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜತೆಗೆ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಯ ಜತೆಗೆ ಔಷಧಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪರವಾನಗಿ, ಬ್ಯಾಚ್‌ ವಿವರ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಕರಣದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳ ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಐಟಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯ ಮೊರೆ ಹೋಗಿರುವುದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮನವಿ
ಈ ನಡುವೆ ನಕಲಿ ಔಷಧಗಳ ಪತ್ತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರಿಗೆ ₹10 ಸಾವಿರದಿಂದ ₹50 ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಔಷಧ ಪೂರೈಕೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ 1902 ಸಹಾಯವಾಣಿ ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆಯ ಕ್ಯೂಆರ್‌ ಕೋಡ್‌ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ನಿವೃತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವವರ ನೆರವಿನಿಂದ ‘ವಾಚ್‌ ಟೀಮ್‌’ ರಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸಿ.ಕೆ. ತಾಂಡ್ಯದ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಾಳಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಕ್ರಮ ಘಟಕ ಪತ್ತೆಯಾದ ಪ್ರಕರಣವಾಗದೆ, ಔಷಧಗಳ ಮೂಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮರುಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ನಕಲಿ ಲೇಬಲಿಂಗ್, ಸಾಗಣೆ, ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳವರೆಗೆ ತಲುಪಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಬಹುಹಂತದ ಜಾಲದ ತನಿಖೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಇದೀಗ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಈ ಜಾಲದ ಕೊನೆಯ ಹಂತದವರೆಗೂ ತನಿಖೆ ತಲುಪಿದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ನಕಲಿ ಔಷಧಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕಿದೆ.
