ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಗಣನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಿಂದೂಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯೂ ಒಂದು. ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸಿಹಿ ಹಂಚುವ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಇದು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳಿತಿನ ವಿಜಯ, ಅಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ 2026ರಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಯಾವಾಗ? ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಗೆ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ ಯಾವುದು? ಗೋ ಪೂಜೆ ಯಾವ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವವೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ದೀಪಾವಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನ ಬರುವ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 9ರ ಸೋಮವಾರ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ದಿನವನ್ನು ಸೋಮಾವತಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನ ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ-ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಗೋ ಪೂಜೆ, ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ
2026ರ ನವೆಂಬರ್ 10ರ ಮಂಗಳವಾರ ಗೋ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೋ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಈ ದಿನ ಭೂಮಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ, ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು, ಆರತಿ ಬೆಳಗುವುದು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ಗೋ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಯ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ ಯಾವಾಗ?
2026ರ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 8ರ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ 5:54ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 7:50ರವರೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಗೆ ಶುಭ ಸಮಯವಿದೆ. ಒಟ್ಟು 1 ಗಂಟೆ 56 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಮುಹೂರ್ತ ಇರಲಿದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಹಾಗೂ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಧೂಪ, ದೀಪ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬಹುದು.
ದೀಪಾವಳಿ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವವೇನು?
ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಹಾಗೂ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಗಣೇಶನು ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಕ ಹಾಗೂ ಶುಭಾರಂಭದ ದೇವರು.
ಈ ದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಗಣೇಶನ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು ವಿಶೇಷ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪೂಜೆ ವಿಧಾನ ಹೇಗೆ?
ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
1. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾಗಬೇಕು.
2. ಮನೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ರಂಗೋಲಿ, ಹೂವು ಮತ್ತು ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
3. ಸಂಜೆ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಹಾಗೂ ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಬೇಕು.
4. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.
5. ಮೊದಲು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.
6. ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ನೈವೇದ್ಯ ಹಾಗೂ ಧೂಪ-ದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
7. ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.
8. ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಹಂಚಬೇಕು.
9. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬೇಕು.
10. ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮಾಡುವುದು ಶುಭಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು ಏಕೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ!
ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಂಗಳ, ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಯಾಕೆ ಬಂದಿದೆ? ಹಣತೆ ಹಚ್ಚುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವೇನು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಹಲವರಿಗಿದೆ.
ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು ಕೇವಲ ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ. ಇದು ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕತ್ತಲೆ ಅಜ್ಞಾನ, ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರೆ, ಬೆಳಕು ಜ್ಞಾನ, ಸತ್ಯ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಹಣತೆ ಹಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ದೂರವಾಗಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀರಾಮನ ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಾಪಸಾತಿಯ ನೆನಪು
ಹಿಂದೂ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಸೀತಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿದನು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜನರು ಶ್ರೀರಾಮನ ಆಗಮನವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಅಂದಿನಿಂದ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ದೊರೆಯಿತು ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ಆಗಮನದ ಸಂಕೇತ
ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಭಕ್ತರು ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿ, ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ತುಂಬಿದ್ದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
5. ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣ
ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು ಸಂತೋಷ, ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು ಶುಭದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೂಚನೆ: ಪೂಜೆಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
