ಮಹಾನ್ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯರ ನೀತಿಗಳು ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ. ಮಾನವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಾರಿದೀಪ. ಚಾಣಕ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತು ಆತನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೌದು, ದೌರ್ಬಲ್ಯವೂ ಹೌದು.
ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕು (Silence) ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಉಚಿತ ಸಲಹೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡುವವರು ತಾವೇ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಒಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವ 6 ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
1. ಇಬ್ಬರ ಜಗಳದ ನಡುವೆ ಎಂದಿಗೂ ಮೂಗು ತೂರಿಸಬೇಡಿ
ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ವಾದಕ್ಕಿಳಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇರುವುದು ತಪ್ಪು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸದುದ್ದೇಶದ ಮಾತುಗಳೂ ತಿರುಗುಬಾಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ಸ್ವತಃ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಸಲಹೆ ಕೇಳುವವರೆಗೂ ಅವರ ಜಗಳದ ನಡುವೆ ಮಾತನಾಡದೆ ಮೌನವಾಗಿರುವುದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇಬ್ಬರ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ನೀವೇ ಮೈಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಕೇಳಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದವರ ಎದುರು ಜ್ಞಾನದ ಮಾತು ವ್ಯರ್ಥ
ತಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡದ ಜನರ ಮುಂದೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವುದು ಕೇವಲ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯರ್ಥ. ತರ್ಕವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದವರ ಮುಂದೆ ನೀವು ಎಷ್ಟೇ ಸರಿಯಾದ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರೂ, ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನೇ ಅಪಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಜನರಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಮೌನವಾಗಿರುವುದೇ ಜಾಣತನ.
3. ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳ
ನೀವು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಎದುರಿಗಿರುವವರು ಕಿಮ್ಮತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಮೌಲ್ಯ ಅರಿಯದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗೌರವಿಸಿ, ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವವರ ಎದುರು ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
4. ಅಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವ ವಿಚಾರಗಳು
ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಅರೆಬರೆ ಮಾಹಿತಿ ಇದ್ದರೆ, ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ತಜ್ಞರಂತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಡಿ. ಅಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅದು ಇತರರ ಮುಂದೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಮಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಇತರರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು.
5. ಇತರರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರದ ವಿಷಯಗಳು
ಬೇರೊಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಸಾರದ ಕಲಹಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮೂರನೆಯವರಾಗಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಹೋಗಬೇಡಿ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದವು. ಇಂದು ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿರುವ ದಂಪತಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ನಾಳೆ ಒಂದಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅಂದು ನೀವು ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ದೂಷಣೆ ಹೊರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
6. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕೋಪ ತುಂಬಿರುವಾಗ
ಜನರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ಅಥವಾ ರೋಷಾವೇಶದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವರ ಮೆದುಳು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಷ್ಟೇ ಸತ್ಯವಾದ, ಸಮಂಜಸವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿಯಾಗುವ ಬದಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೋಪ ಶಾಂತವಾಗುವವರೆಗೂ ಮೌನವಾಗಿರುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ವಿವೇಕಯುತವಾದ ನಿರ್ಧಾರ.
