ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯರು ಬರೆದಿರುವ ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿಯು ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಮಾನವನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಂಪಾದನೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಉಳಿತಾಯದ ಕುರಿತೂ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ.
ಹಗಲಿರುಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ದುಡಿದರೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಗೆ ಜೇಬು ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೊರಗುವವರು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ದುಡಿದ ಹಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ವಿನಾಕಾರಣ ಕರಗಿಹೋಗಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 3 ಕಾರಣಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆತ ಎಷ್ಟು ಕೋಟಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದರೂ ಬದುಕಿನ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆತನ ಬಳಿ ಏನೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜಾಣತನ. ಹಾಸಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟೇ ಕಾಲು ಚಾಚು ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿಯಂತೆ, ಗಳಿಕೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಅತಿಯಾದ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಸ್ವಭಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. ಹಣದ ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದು ಮೊದಲ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.
ಎರಡನೆಯ ಸೂತ್ರ ನಿಯಮಿತ ಉಳಿತಾಯ. ದುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಬೇಕು. ತುರ್ತು ಅಥವಾ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣವು ಎದುರಾಗುವ ಸಂಕಷ್ಟದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 100 ರೂಪಾಯಿ ದುಡಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 25 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನಾದರೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಚಾಣಕ್ಯರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸಲಹೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವು ಕಠಿಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಪದ್ಭಾಂಧವನಂತೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಸಂಪಾದನೆಯ ಮಾರ್ಗ. ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ವಿಧಾನವು ಸದಾ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿರಬೇಕು. ವಂಚನೆ, ಅನ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಹಣವು ಎಂದಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂಪತ್ತು ಕ್ಷಣಿಕ ಸುಖ ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಹಣ ಮಾತ್ರ ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಚಾಣಕ್ಯರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
