ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗೆ (ಆಟಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ) ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾತೃ ದೇವೋಭವ, ಪಿತೃ ದೇವೋಭವ, ಆಚಾರ್ಯ ದೇವೋಭವ ಎಂದು ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವಂತೆಯೇ, ಪತಿಯನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸುವ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಪತಿಯ ಆಪತ್ತುಗಳು ಕಳೆದು, ಆಯುಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸಲಿ ಎಂದು ಮಹಿಳೆಯರು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ದಿನವೇ ಈ ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ.
ಪಾದ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಶುಭ ಫಲಗಳು
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನದಂದು ಪತಿಯ ಪಾದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಮಾಂಗಲ್ಯ ಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಮಂಗಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪತಿಯ ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ವೃದ್ಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿ ಮುಂದೆ ಜನಿಸುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಒಳಿತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ.
ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ವಿವರಗಳು
ವ್ರತಾಚರಣೆಯ ಕ್ರಮ:
ಉಪವಾಸ: ಈ ದಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಉಪವಾಸ ವ್ರತ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸದೆ, ನಂತರ ಹಣ್ಣು-ಹಾಲುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೀಪದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾಳಿಕಾಂಬಾ ಎಂಬ ಎರಡು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿ ದೀಪಗಳು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯರ ಸಂಕೇತ.
ಗೌರಿದಾರ ಮತ್ತು ಕಡುಬು: ಪೂಜೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ೯ ಗಂಟಿನ ಗೌರಿದಾರವನ್ನಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಿ ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ೯ ಕರಿಕಡುಬನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ.
ಪಾದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ:
ದಿಕ್ಕು: ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕೂರಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯರು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಪಾದ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
ಆಶೀರ್ವಾದ: ಪಾದ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನೆ ಮಾಡಿ, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ, ಅಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಪತಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೂಜೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ (ಮುಹೂರ್ತ):
ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ ಅಥವಾ ಗೋದೂಳಿ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಪಾದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ವಿಶೇಷ ಮುಹೂರ್ತ: ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿಥಿಯಂದು ಮುಂಜಾನೆ 6:15 ರಿಂದ 9:30 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯು ಪಾದ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಶುಭಕರ.
ಅವಿವಾಹಿತ ಕನ್ಯೆಯರಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ
ಈ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವಿವಾಹಿತ ಯುವತಿಯರೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಗುಣ ಸಂಪನ್ನನಾದ ಪತಿ ದೊರೆಯಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮುಂಬರುವ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸುಖಮಯವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ.
ಪೂರ್ವಜರ ಆರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಪಿಂಡದಾನ
ಈ ದಿನ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಪೂಜೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪಿಂಡದಾನ ಹಾಗೂ ಪಿತೃ ತರ್ಪಣಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ ದಿನವಾಗಿದೆ.ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ನದಿ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಜನನ-ಮರಣಗಳ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಈ ದಿನ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮನೆಮುಂದೆ ಸುಂದರ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಪಿತೃಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ, ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಪುಣ್ಯದಾಯಕ.
ಶನಿ ದೋಷ (ಸಾಡೇಸಾತಿ/ಧೈಯಾ) ಇರುವವರು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಅರಳಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆಯ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಬೇಕು.
ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಬಡವರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವುದು ಶುಭ.
ಈ ದಿನ ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಬಾರದು?
ಮನೆಗೆ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ವಾಹನ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಗೃಹಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಯಾವುದೇ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಬಾರದು.
ಮಾಂಸಾಹಾರ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿರಬೇಕು.
ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವೆ ವೈಮನಸ್ಸು, ಜಗಳ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಮಾನವಾಗದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
