ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ, ಸಂಭ್ರಮ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಹಾಗೂ ಪಟಾಕಿಗಳ ಅಬ್ಬರ. ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳ ಸಾಲು ಕಂಗೊಳಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿಗಳ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಗೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಆತಂಕ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ನಗರದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಳಿ ಇದೀಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಲುಷಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23ರಂದು 50ರಷ್ಟಿದ್ದ ನಗರದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI), ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರ ವೇಳೆಗೆ 109ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಭ್ರಮ ಇನ್ನೂ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸದಿದ್ದರೂ ಗಾಳಿ ಕಲುಷಿತವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮೊದಲು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನೇ ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಪಟಾಕಿಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹೊಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ನಗರದ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯಲು ಪಟಾಕಿಗಳಷ್ಟೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಚಳಿಯ ವಾತಾವರಣ, ಒಣ ಹವೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳು ಹೊರಹೋಗದೆ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಲೂ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಚಳಿಯ ವಾತಾವರಣವೇ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?
ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಪಮಾನ ವಿಲೋಮ (Temperature Inversion) ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳು ಮೇಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹರಡಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತಾಪಮಾನ ವಿಲೋಮ ಉಂಟಾದಾಗ ಈ ಕಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಳೆಯೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯ ನೀರು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ PM2.5, PM10 ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದೇನು?
ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (CPCB) CCR ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
-
AQI: 109
-
PM2.5: 40 µg/m³
-
ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ (CO): 976 µg/m³
-
ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (SO2): 14 µg/m³
CPCB ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ PM2.5ನ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಮಿತಿ 60 µg/m³ ಆಗಿದೆ. ದಾಖಲಾಗಿರುವ PM2.5, SO2 ಮತ್ತು CO ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ CPCB ಮಿತಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇವೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ!
ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಬಳಕೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವೂ ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಅರಣ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಸಚಿವ ರಾಮಲಿಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ನವೆಂಬರ್ 8ರಿಂದ 10ರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 8ರಿಂದ 10 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಅದರಲ್ಲೂ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು. ಪಟಾಕಿಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕೃತ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಯ ಲೋಗೋ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಇರಬೇಕು. ಈ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಸರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೂ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾಳಜಿಯೂ ಇರಲಿ!
ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಭ್ರಮವೇ. ಆದರೆ ಹಬ್ಬದ ಖುಷಿಯ ನಡುವೆ ನಾವು ಉಸಿರಾಡುವ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಪಟಾಕಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ AQI ಈಗಾಗಲೇ 100ರ ಗಡಿ ದಾಟಿರುವುದರಿಂದ ದೀಪಾವಳಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಿದೆ.
Disclaimer: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB) ಹಾಗೂ ತಜ್ಞರ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವು ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ನವೀಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
