ನವದೆಹಲಿ: ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ (ITR) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಬಹುತೇಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ITR ಸಲ್ಲಿಸಲು ಜುಲೈ 31, 2026 ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದ್ದು, ಆ ಗಡುವು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಗಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಫ್ರೀಲಾನ್ಸರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿರಾಳರಾಗಬಹುದು. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಎಲ್ಲ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೂ ಒಂದೇ ಗಡುವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವರ್ಗದ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ITR ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ (ITR) ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತೆರಿಗೆದಾರರು ಪ್ರಮುಖ ಗಡುವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಿದೆ. ವೇತನದಾರರಿಗೆ ಜುಲೈ 31ರ ಗಡುವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ತೆರಿಗೆ ಆಡಿಟ್ಗೆ ಒಳಪಡದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಫ್ರೀಲಾನ್ಸರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ITR ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ತೆರಿಗೆ ಆಡಿಟ್ಗೆ ಒಳಪಡುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026 ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದ್ದು, ಗಡುವು ಮೀರಿದರೆ ದಂಡ ಹಾಗೂ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಆಡಿಟ್ಗೆ ಒಳಪಡದ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ಅವಕಾಶ
2026-27ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರ್ಷದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿರುವ, ಆದರೆ ತೆರಿಗೆ ಆಡಿಟ್ಗೆ ಒಳಪಡದ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 31 ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ.
ITR-3 ಫಾರ್ಮ್ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಗಡುವು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಂದಾಜು ತೆರಿಗೆ ಯೋಜನೆ (Presumptive Taxation Scheme) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರರು ITR-4 ಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ವಹಿವಾಟು ಆಡಿಟ್ ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ನಿಮಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ವೇತನದಾರರಿಗೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮ
ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಆದಾಯದ ಮೂಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡುವುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ವೇತನದಾರರು, ಪಿಂಚಣಿದಾರರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ITR-1 ಅಥವಾ ITR-2 ಫಾರ್ಮ್ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಜುಲೈ 31 ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿತ್ತು.
ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವರ್ಗದ 6.04 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ತೆರಿಗೆದಾರರು ಈಗಾಗಲೇ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ITR ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜುಲೈ 31ರೊಳಗೆ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಸದ ವೇತನದಾರರು ಇದೀಗ ವಿಳಂಬ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ (Belated Return) ITR ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ತೆರಿಗೆ ಆಡಿಟ್ಗೆ ಒಳಪಡುವವರಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರವರೆಗೆ ಗಡುವು
ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೂ ಆಗಸ್ಟ್ 31 ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಲ್ಲ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ₹1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಆಡಿಟ್ ಕಡ್ಡಾಯ. ಕೆಲವು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಿತಿ ₹10 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.ಇದೇ ರೀತಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ₹75 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ವೈದ್ಯರು, ವಕೀಲರು ಸೇರಿದಂತೆ ವೃತ್ತಿಪರರೂ ತೆರಿಗೆ ಆಡಿಟ್ಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ITR ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026 ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ.
ಸಮಯಕ್ಕೆ ITR ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಏನು ನಷ್ಟ?
* ನಿಗದಿತ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ತೆರಿಗೆದಾರರು ಹಲವು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
* ವಿಳಂಬವಾಗಿ ITR ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ₹5,000ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
* ವ್ಯವಹಾರ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭವನ್ನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
* ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 234A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನೂ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ITR-3 ಅಥವಾ ITR-4 ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ವಿಳಂಬ ಮಾಡದೆ ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, AIS ಮತ್ತು Form 26AS ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

