ಬೆಂಗಳೂರು : ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಬರದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾನು ವಿಚಾರ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 85 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಂಚಿಕೆ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಆಸರೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು
ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (KPCL)ನ ರಾಯಚೂರು ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (RTPS), ಬಳ್ಳಾರಿ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (BTPS) ಮತ್ತು ಯರಮರಸ್ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (YTPS) ರಾಜ್ಯದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮೂರು ಸ್ಥಾವರಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 15 ರೈಲು ರೇಕ್ಗಳಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ರೇಕ್ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 4,000 ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರೇಕ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 10–11ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.
ಬರದ ಪರಿಣಾಮ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ದಾಸ್ತಾನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 40 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ವರೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಈ ಉತ್ಪಾದನೆ 10 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ಗಿಂತಲೂ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 70–80 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉಷ್ಣ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಇದೀಗ 100 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊರುವಂತಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ದುಬಾರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಸರ್ಕಾರ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ KPCL ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನವದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಾದ ಹೊರತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 85 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಂಚಿಕೆ ದೊರೆತಿದೆ.
ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ್ ಕೋಕಿಂಗ್ ಕೋಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BCCL) ಸುಮಾರು 30 ಲಕ್ಷ ಟನ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೋಲ್ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (CCL) 20 ಲಕ್ಷ ಟನ್, ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕೋಲ್ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ECL) 10 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಹಾಗೂ ಒಡಿಶಾದ ನೈನಿ ಗಣಿಗಳಿಂದ 10 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಪಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ತೆಲಂಗಾಣದ ಸಿಂಗರೇನಿ ಕಾಲರೀಸ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SCCL)ನಿಂದ ಈ ಹಿಂದೆ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ರೇಕ್ಗಳಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಬರ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಪೂರೈಕೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಪರ್ಯಾಯ ಮೂಲಗಳತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆಯ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರ ದಾಸ್ತಾನು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. RTPS, BTPS ಮತ್ತು YTPS ಮೂರು ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸುಮಾರು 1.8 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ಶೇ.85ರ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಲೋಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ (PLF)ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಿನಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.
RTPS ಮತ್ತು BTPSನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, YTPSನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಇತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರೇಕ್ಗಳ ನಿರಂತರ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಒಂದೇ ದಿನ 59 ಸಾವಿರ ಟನ್ ಬಳಕೆ
ಒಂದೇ ದಿನ 59 ಸಾವಿರ ಟನ್ ಬಳಕೆ
ಈ ಮೂರು ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 59,130 ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಳಸಿ 85 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿವೆ. ಆ ದಿನ ಮೂರು ಸ್ಥಾವರಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ PLF ಸುಮಾರು ಶೇ.71ರಷ್ಟಿತ್ತು.
BTPS ಶೇ.78ರ PLFನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 32 MU ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದರೆ, YTPS ಶೇ.70ರ PLFನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 27 MU ಹಾಗೂ RTPS ಶೇ.63ರ PLFನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 26 MU ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿರ್ಣಾಯಕ
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿರ್ಣಾಯಕ
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಮೇಲಿರಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 85 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಂಚಿಕೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಭದ್ರತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಂಚಿಕೆ ದೊರೆತಿರುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಣಿಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ರೈಲು ರೇಕ್ಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ದಾಸ್ತಾನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೂಡ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದಾಗ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಾರಿ ಅದಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ತಕ್ಷಣದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೊರೆತಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಂಚಿಕೆ ಈ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೂ, ಮಳೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ನಿರಂತರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
