HomeIndiaತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿ

ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿ

ತಿರುಪತಿ- ತಿರುಮಲಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಂ (TTD) ಇದೀಗ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯ ಮೊರೆ ಹೋಗಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಮಂಜಿನ ನಡುವೆಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ರೋಬೋಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಟಿಟಿಡಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಟಿಟಿಡಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಚ. ವೆಂಕಯ್ಯ ಚೌಧರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿರುಮಲದ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅತಿಥಿ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸದೆ ಕಣ್ಗಾವಲು ನಡೆಸಲು ಇದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

📱 ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ಬೇಗ ಬೇಕೆ?KannadaDunia App ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ, ತಾಜಾ ಸುದ್ದಿ ಮೊದಲು ಪಡೆಯಿರಿ.
APP ತೆರೆಯಿರಿ

ಸದ್ಯ ಇದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯ ವಿಶೇಷತೆ?

ಈ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯಲ್ಲಿ 360 ಡಿಗ್ರಿ LiDAR, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಥರ್ಮಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ವಿವಿಧ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕತ್ತಲೆ, ಮಂಜು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರತೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಮಾನವರು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕ ತಕ್ಷಣ ಲೈವ್ ವೀಡಿಯೊ ಹಾಗೂ ಥರ್ಮಲ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲಿಪಿರಿ–ತಿರುಮಲ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗದಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಟಿಟಿಡಿಗಿದೆ.

ಏಕೆ ಈಗ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿ?

ತಿರುಮಲದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳ ಸಂಚಾರ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಿಪಿರಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

2023ರಲ್ಲಿ ಆರು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿ ಚಿರತೆ ದಾಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ಘಟನೆ ತಿರುಮಲ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ 2023ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲಿಪಿರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನ ಮೇಲೂ ಚಿರತೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಟಿಟಿಡಿ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು, ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಭಕ್ತರನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದವು.

2025ರಲ್ಲಿಯೂ ಅಲಿಪಿರಿ ಮಾರ್ಗದ ಗಾಲಿಗೋಪುರಂ ಸಮೀಪ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಚಿರತೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಸಿಸಿಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಪಾದಯಾತ್ರಿಕರ ಸಂಚಾರದ ಮೇಲೂ ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೇ 2025ರಲ್ಲಿಯೂ ಅಲಿಪಿರಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಟಿಟಿಡಿ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕಣ್ಗಾವಲು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಸಂಚರಿಸುವುದರಿಂದ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷವೂ ಟಿಟಿಡಿ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಜುಲೈ 18, 2026ರಂದು ನಡೆದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿಪಿರಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿಶೇಷ Emergency Response Team ರಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಬಂಧಿತ ತುರ್ತು ಘಟನೆ ನಡೆದರೆ 5ರಿಂದ 10 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಅದೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿಪಿರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ Wildlife Monitoring Cell ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಚಿರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯ ಪರಿಗಣನೆ ಏಕಾಏಕಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮವಲ್ಲ; ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ನಿಂದ AI ರೋಬೋಟ್‌ವರೆಗೆ

ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು, ಸಿಸಿಟಿವಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಗಸ್ತು, ಭಕ್ತರನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಟಿಟಿಡಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹಲವಾರು ಹೈ-ಫೈ ರಿಯಲ್‌ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಹಾಗೂ ನೂರಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.

ಇದೀಗ ಅದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ AI, ಥರ್ಮಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು LiDAR ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಸ್ಥಿರ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಕಷ್ಟಕರ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ರೋಬೋಟ್ ಸಂಚರಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಭಕ್ತರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನ?

ಅಲಿಪಿರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಾರಿ ಮೆಟ್ಟು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಮಾನವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಸ್ತು ನಡೆಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ‘ಮೊದಲ ಕಣ್ಗಾವಲುಗಾರ’ನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು.

ಚಿರತೆ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗದ ಸಮೀಪ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತರನ್ನು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಬದಲು, ಅಪಾಯವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ

ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿ ತಿರುಮಲದ ಮಾನವ–ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಇದು ಒಂದೇ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಹಜ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ, ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗದ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ–ಟಿಟಿಡಿ ಸಮನ್ವಯ ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ವಾಕ್‌ವೇ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕುರಿತು ಕೂಡ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹಿಂದೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಗಗಳು ಭಕ್ತರ ಸಂಚಾರವನ್ನು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಹಜ ಚಲನೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಲಿಪಿರಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗದ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಟಿಟಿಡಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತ್ತು. 2023ರ ಬಾಲಕಿ ಚಿರತೆ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣದ ಬಳಿಕ ರೂಪಿಸಲಾದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ…

ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯ ಬಳಕೆಯ ಚಿಂತನೆ ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಚಿರತೆ ದಾಳಿ, ನಿರಂತರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾದಯಾತ್ರಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸವಾಲುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಟಿಟಿಡಿ ತನ್ನ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆಧಾರಿತ ಕಣ್ಗಾವಲಿನಿಂದ AI ಆಧಾರಿತ ಚಲಿಸುವ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯ ನಿಯೋಜನೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಲಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ—ತಿರುಮಲದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ.

For Latest News Updates, Join Our Whatsapp Community🚩
RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular