ನವದೆಹಲಿ- ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಭಾರತವು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ ಎಂಬುದೂ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಕರಣ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರವಿದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಭಾರತವು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ. “ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯವಿದೆ” ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ರಕರಣ ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ಣಯ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ; ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ನಿಕೋಲಸ್ ಗರೌಫಿಸ್ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು ನೀಡಿದ 47 ಪುಟಗಳ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ Rule 48(a) ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಕರಣದ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ (with prejudice) ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂದರೆ ಈ ಮೂರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಇದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರದ ನಿರ್ದೋಷಿ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.
2024ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ, ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಹಾಗೂ ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ವ್ನೀತ್ ಜೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಟು ಮಂದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳ ದೋಷಾರೋಪಣಾ ಪತ್ರ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ 250 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಂಚ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ಆರೋಪಗಳು securities-fraud conspiracy, wire-fraud conspiracy ಮತ್ತು securities fraud ಆಗಿದ್ದವು. ಮೂಲ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿನ FCPA ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೌಂಟ್-1 ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಸಂಚು ಕುರಿತ ಕೌಂಟ್-5ರಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯರ ಹೆಸರು ನೇರ ಆರೋಪಿಗಳಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಗರೌಫಿಸ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಕೌಂಟ್ಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇನ್ನೂ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಆ ಎರಡು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮೂಲದ ರಂಜಿತ್ ಗುಪ್ತಾ, ಸಿರಿಲ್ ಕ್ಯಾಬೇನ್ಸ್, ಸೌರಭ್ ಅಗರ್ವಾಲ್, ದೀಪಕ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಮತ್ತು ರೂಪೇಶ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗದ ಸಹ-ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, “ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧದ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ” ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಈ ಆದೇಶ ಆಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವಂತೆ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳ ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ತನ್ನ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸದಿರುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು 2023ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಹಿಂಡೆನ್ಬರ್ಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳ ತಿರುಚಾಟ, ಸಂಬಂಧಿತ ಪಕ್ಷಗಳ ವಹಿವಾಟು ಹಾಗೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ವರದಿಯ ನಂತರ ಅದಾನಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅರ್ಜಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. 2024ರ ಜನವರಿ 3ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ SEBI ತನಿಖೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಂತದಿಂದ ಅದಾನಿ ವಿಷಯವು ಕೇವಲ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿವಾದವಾಗಿರದೆ, ಸರ್ಕಾರ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮ ಸಮೂಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಯಿತು.
2024ರ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ
2024ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ವಿವಾದ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 2020ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು 250 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಂಚದ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಎರಡು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಆರೋಪಪತ್ರ ಹೇಳಿತ್ತು.
ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಅದಾನಿ ಸಮೂಹ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತ್ತು. ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗುವವರೆಗೆ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೋಷಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವವೂ ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
2026ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು
2026ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಆದ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿತು. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದು, ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಗರೌಫಿಸ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಆಗಸ್ಟ್ 10ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯ DOJ ಅಧಿಕಾರಿ ಟ್ರೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಕಾಟರ್ ಅವರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ FBI, SEC ಹಾಗೂ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪಡೆಯದೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದು “ಅಸಾಮಾನ್ಯ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ’
ಪ್ರಕರಣವು ಹಿಂದಿನ ಬೈಡನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಂತಿಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅದಾನಿ ಸಮೂಹವನ್ನು “ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ ಮುಜುಗರಕ್ಕೀಡುಮಾಡುವ” ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪರದಿಂದ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಗರೌಫಿಸ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿವರವಾದ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳ ಆರೋಪಪತ್ರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ “ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ” ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅದಾನಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿರುವ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ “ವಿನಮ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಗೌರವ” ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ನಿಲುವು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. 2026ರಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಅಮೆರಿಕದ Securities and Exchange Commissionನ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದಾನಿ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಕೂಡ ಇರಾನ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಬಂಧ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ 275 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿಸಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶವು ಅದಾನಿ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರವಾದರೂ, ಅದು ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರದ ನಿರ್ದೋಷಿ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣ ಕೈಬಿಡುವ DOJ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳು ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಕಾನೂನು ಮೀರಿದ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ.
ಅದಾನಿ ಪ್ರಕರಣ
ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಆರೋಪ — ‘ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ’
ನವದೆಹಲಿ- ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಭಾರತವು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ ಎಂಬುದೂ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಕರಣ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರವಿದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಭಾರತವು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ. “ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯವಿದೆ” ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ರಕರಣ ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ಣಯ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ; ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ನಿಕೋಲಸ್ ಗರೌಫಿಸ್ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು ನೀಡಿದ 47 ಪುಟಗಳ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ Rule 48(a) ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಕರಣದ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ (with prejudice) ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂದರೆ ಈ ಮೂರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಇದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರದ ನಿರ್ದೋಷಿ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.
2024ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ, ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಹಾಗೂ ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ವ್ನೀತ್ ಜೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಟು ಮಂದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳ ದೋಷಾರೋಪಣಾ ಪತ್ರ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ 250 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಂಚ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ಆರೋಪಗಳು securities-fraud conspiracy, wire-fraud conspiracy ಮತ್ತು securities fraud ಆಗಿದ್ದವು. ಮೂಲ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿನ FCPA ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೌಂಟ್-1 ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಸಂಚು ಕುರಿತ ಕೌಂಟ್-5ರಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯರ ಹೆಸರು ನೇರ ಆರೋಪಿಗಳಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಗರೌಫಿಸ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಕೌಂಟ್ಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇನ್ನೂ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಆ ಎರಡು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮೂಲದ ರಂಜಿತ್ ಗುಪ್ತಾ, ಸಿರಿಲ್ ಕ್ಯಾಬೇನ್ಸ್, ಸೌರಭ್ ಅಗರ್ವಾಲ್, ದೀಪಕ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಮತ್ತು ರೂಪೇಶ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗದ ಸಹ-ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, “ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧದ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ” ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಈ ಆದೇಶ ಆಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವಂತೆ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳ ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ತನ್ನ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸದಿರುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು 2023ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಹಿಂಡೆನ್ಬರ್ಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳ ತಿರುಚಾಟ, ಸಂಬಂಧಿತ ಪಕ್ಷಗಳ ವಹಿವಾಟು ಹಾಗೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ವರದಿಯ ನಂತರ ಅದಾನಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅರ್ಜಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. 2024ರ ಜನವರಿ 3ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ SEBI ತನಿಖೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಂತದಿಂದ ಅದಾನಿ ವಿಷಯವು ಕೇವಲ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿವಾದವಾಗಿರದೆ, ಸರ್ಕಾರ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮ ಸಮೂಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಯಿತು.
2024ರ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ
2024ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ವಿವಾದ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 2020ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು 250 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಂಚದ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಎರಡು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಆರೋಪಪತ್ರ ಹೇಳಿತ್ತು.
ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಅದಾನಿ ಸಮೂಹ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತ್ತು. ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗುವವರೆಗೆ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೋಷಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವವೂ ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
2026ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು
2026ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಆದ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿತು. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದು, ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಗರೌಫಿಸ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಆಗಸ್ಟ್ 10ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯ DOJ ಅಧಿಕಾರಿ ಟ್ರೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಕಾಟರ್ ಅವರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ FBI, SEC ಹಾಗೂ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪಡೆಯದೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದು “ಅಸಾಮಾನ್ಯ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ’
ಪ್ರಕರಣವು ಹಿಂದಿನ ಬೈಡನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಂತಿಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅದಾನಿ ಸಮೂಹವನ್ನು “ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ ಮುಜುಗರಕ್ಕೀಡುಮಾಡುವ” ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪರದಿಂದ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಗರೌಫಿಸ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿವರವಾದ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳ ಆರೋಪಪತ್ರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ “ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ” ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅದಾನಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿರುವ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ “ವಿನಮ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಗೌರವ” ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ನಿಲುವು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. 2026ರಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಅಮೆರಿಕದ Securities and Exchange Commissionನ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದಾನಿ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಕೂಡ ಇರಾನ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಬಂಧ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ 275 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿಸಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶವು ಅದಾನಿ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರವಾದರೂ, ಅದು ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರದ ನಿರ್ದೋಷಿ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣ ಕೈಬಿಡುವ DOJ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳು ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಕಾನೂನು ಮೀರಿದ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ.
ಅದಾನಿ ಪ್ರಕರಣ
ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಆರೋಪ — ‘ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ’
ನವದೆಹಲಿ- ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಭಾರತವು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ ಎಂಬುದೂ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಕರಣ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರವಿದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಭಾರತವು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ. “ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯವಿದೆ” ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ರಕರಣ ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ಣಯ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ; ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ನಿಕೋಲಸ್ ಗರೌಫಿಸ್ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು ನೀಡಿದ 47 ಪುಟಗಳ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ Rule 48(a) ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಕರಣದ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ (with prejudice) ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂದರೆ ಈ ಮೂರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಇದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರದ ನಿರ್ದೋಷಿ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.
2024ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ, ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಹಾಗೂ ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ವ್ನೀತ್ ಜೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಟು ಮಂದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳ ದೋಷಾರೋಪಣಾ ಪತ್ರ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ 250 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಂಚ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ಆರೋಪಗಳು securities-fraud conspiracy, wire-fraud conspiracy ಮತ್ತು securities fraud ಆಗಿದ್ದವು. ಮೂಲ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿನ FCPA ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೌಂಟ್-1 ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಸಂಚು ಕುರಿತ ಕೌಂಟ್-5ರಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯರ ಹೆಸರು ನೇರ ಆರೋಪಿಗಳಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಗರೌಫಿಸ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಕೌಂಟ್ಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇನ್ನೂ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಆ ಎರಡು ಕೌಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮೂಲದ ರಂಜಿತ್ ಗುಪ್ತಾ, ಸಿರಿಲ್ ಕ್ಯಾಬೇನ್ಸ್, ಸೌರಭ್ ಅಗರ್ವಾಲ್, ದೀಪಕ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಮತ್ತು ರೂಪೇಶ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗದ ಸಹ-ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, “ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದಾನಿ ವಿರುದ್ಧದ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ” ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಈ ಆದೇಶ ಆಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವಂತೆ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳ ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ತನ್ನ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸದಿರುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು 2023ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಹಿಂಡೆನ್ಬರ್ಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳ ತಿರುಚಾಟ, ಸಂಬಂಧಿತ ಪಕ್ಷಗಳ ವಹಿವಾಟು ಹಾಗೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ವರದಿಯ ನಂತರ ಅದಾನಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅರ್ಜಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. 2024ರ ಜನವರಿ 3ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ SEBI ತನಿಖೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಂತದಿಂದ ಅದಾನಿ ವಿಷಯವು ಕೇವಲ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿವಾದವಾಗಿರದೆ, ಸರ್ಕಾರ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮ ಸಮೂಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಯಿತು.
2024ರ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ
2024ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ವಿವಾದ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 2020ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು 250 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಂಚದ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಎರಡು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಆರೋಪಪತ್ರ ಹೇಳಿತ್ತು.
ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಅದಾನಿ ಸಮೂಹ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತ್ತು. ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗುವವರೆಗೆ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೋಷಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವವೂ ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
2026ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು
2026ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಆದ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿತು. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದು, ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಗರೌಫಿಸ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಆಗಸ್ಟ್ 10ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೌಂಟ್ಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯ DOJ ಅಧಿಕಾರಿ ಟ್ರೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಕಾಟರ್ ಅವರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ FBI, SEC ಹಾಗೂ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪಡೆಯದೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದು “ಅಸಾಮಾನ್ಯ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ’
ಪ್ರಕರಣವು ಹಿಂದಿನ ಬೈಡನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಂತಿಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅದಾನಿ ಸಮೂಹವನ್ನು “ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ ಮುಜುಗರಕ್ಕೀಡುಮಾಡುವ” ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪರದಿಂದ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಗರೌಫಿಸ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿವರವಾದ ಐದು ಕೌಂಟ್ಗಳ ಆರೋಪಪತ್ರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ “ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ” ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅದಾನಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿರುವ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ “ವಿನಮ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಗೌರವ” ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ನಿಲುವು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. 2026ರಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಅಮೆರಿಕದ Securities and Exchange Commissionನ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದಾನಿ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಕೂಡ ಇರಾನ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಬಂಧ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ 275 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿಸಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶವು ಅದಾನಿ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರವಾದರೂ, ಅದು ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರದ ನಿರ್ದೋಷಿ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣ ಕೈಬಿಡುವ DOJ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳು ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಕಾನೂನು ಮೀರಿದ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ.
