ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ತಿಂಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದ್ದು, ನಾಗಪಂಚಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಕೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಇದರ ಹಿಂದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳು
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಹಾವುಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಬಿಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ತೋಟಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅವಧಿಯೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪೆಗಳು ಹಾವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೂ ಹಾವುಗಳು ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾಲವಾಗಿವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ತಮ್ಮ ಜೊತೆಯಾಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹಾಗೂ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ
ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ತಿಂಗಳು. ಶಿವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜನು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ನಾಗಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಗಮನಿಸಿ
ಈ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪಂಡಿತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
