ನವದೆಹಲಿ : ಪ್ರಕರಣವೊಂದರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, “ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಕೇವಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಪಡೆಯಬಾರದು, ತನಿಖೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನಿವಾರ್ಯವೆನಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲೇಖ (BNSS 2023): ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಎಂ.ಎಂ. ಸುಂದರೇಶ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS), 2023 ರ ವಿವಿಧ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನಿನ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರ ಪ್ರಕಾರ, 7 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರೋಪಿಗೆ ಮೊದಲು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಬಂಧನ ಎಂಬುದು ಪೊಲೀಸರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ‘ಸೌಲಭ್ಯ’ವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ‘ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಅಗತ್ಯ’ವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ತನಿಖೆ ಸಾಧ್ಯ: ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಲೂತ್ರಾ ಅವರು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ, “ಬಂಧನವು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು ಹಕ್ಕೇ ಹೊರತು ಅದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ‘ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡುವ ಮೂಲಕ’ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ನಿಯಮವನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಾವೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ: ಯಾವುದೇ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧದ (Cognizable Offense) ತನಿಖೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ, “ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಗತ್ಯವೇ?” ಎಂದು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ತಮಗೆ ತಾವೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತನಿಖೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು.
ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ: ಪುರಾವೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಂಧನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಧನವೇ ಹೊರತು ಅದು ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ 2023ರ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗದ ಹೊರತು ಅಥವಾ ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದ ಹೊರತು ಯಾರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
