ಭಾರತೀಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಕರಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸ. ಆದರೆ, ಆಕಾಶ್ ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ನ ಆಹಾರ ತಜ್ಞೆ ಡಾ. ಗಿನ್ನಿ ಕಾಲ್ರಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ರುಚಿಯನ್ನು ಕೆಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದು? ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICMR) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಬಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಅದು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರೈಗ್ಲಿಸರೈಡ್ಗಳು ಒಡೆದು ‘ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ಗಳಂತಹ’ ಹಾನಿಕಾರಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಡಿಎನ್ಎ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉರಿಯೂತ (Chronic Inflammation) ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಜೀವನಶೈಲಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾವ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ತಮ? ಕೋಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ಡ್ ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ, ಶೇಂಗಾ ಎಣ್ಣೆಯಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು (Antioxidants) ಇರುವ ಎಣ್ಣೆಗಳು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ (Refined) ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಸಹ, ಯಾವುದೇ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಕಾಯಿಸುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಸೆಯಬೇಕು? ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಸೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ:
- ಎಣ್ಣೆ ಕಡು ಕಂದು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದರೆ.
- ಸುಟ್ಟ ವಾಸನೆ ಅಥವಾ ಅಹಿತಕರ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ.
- ಸಾಧಾರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲೇ ಅತಿಯಾದ ಹೊಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ.
- ಎಣ್ಣೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೊರೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ.
- ಎಣ್ಣೆ ಅಂಟು ಅಂಟಾಗಿದ್ದರೆ.
ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ, ಫ್ಯಾಟಿ ಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಬಳಸುವ ತಾಜಾ ಎಣ್ಣೆ ನಮ್ಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡಾ. ಕಾಲ್ರಾ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

