ನಾಳೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾರೂ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದು, ಅದು ತೀರುವ ಮುನ್ನವೇ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಆ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದು? ಕುಟುಂಬದವರು ಕಟ್ಟಬೇಕೇ? ಅಥವಾ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ (Personal Loan) – ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳು ‘ಅನ್ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್’ (Unsecured Loans) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಸಾಲ ನೀಡುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಭದ್ರತೆಯಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸ್ಕೋರ್ ಆಧರಿಸಿ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ: ತಂದೆ ಅಥವಾ ಪತಿ ಪಡೆದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ: ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದು, ಅದು ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸೇರುವುದಿದ್ದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯದಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಲವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಾರಸುದಾರರ ಸ್ವಂತ ಗಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ಸಹ-ಅರ್ಜಿದಾರರು (Co-applicant) ಇದ್ದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನು?
ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳು ಕಠಿಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಲಗಾರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೂ, ಸಾಲದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಸಹ-ಅರ್ಜಿದಾರರು ಆ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಲೇಬೇಕು. ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದಾಯ ನಿಂತುಹೋದರೂ, ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಪಾಲುದಾರರು ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸ್ಕೋರ್ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಶೂರಿಟಿ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾರಂಟರ್ (Guarantor)
ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೋ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೋ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅನೇಕರು ಸಾಲದ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಜಾಮೀನುದಾರರಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಸಲಿ ಸಾಲಗಾರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೊದಲು ವಾರಸುದಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ, ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ಯಾರಂಟರ್ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಲಗಾರ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಂಟರ್ ಆ ಬಾಕಿಯನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶೂರಿಟಿ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರವಿರಲಿ.
ಆಸ್ತಿ ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟು ಪಡೆದ ಸಾಲಗಳು (Secured Loans)
ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಭದ್ರತೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾರನ್ನೂ ಕೇಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿ ತನಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಅಸಲು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತ ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಲದ ವಿಮೆ (Loan Insurance) ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನೇಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಲ ನೀಡುವಾಗಲೇ ‘ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಶೀಲ್ಡ್’ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ವಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಾಲಗಾರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ದಕ್ಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಾಗ ಇಂತಹ ವಿಮೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀವು ನೀಡುವ ದೊಡ್ಡ ಭದ್ರತೆ.
ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳ ಕಿರುಕುಳವಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಸಾಲಗಾರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಮಾನಸಿಕ ವೇದನೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಬಂದು ಬೆದರಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಆರ್ಬಿಐ (RBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು. ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಾಲಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಅವರನ್ನು ಪೀಡಿಸಬಾರದು. ಕಿರುಕುಳ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಬಿಐ ಒಂಬುಡ್ಸ್ಮನ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ನೆನಪಿಡಿ: ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೋ, ಅದರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಒಪ್ಪಂದದ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ‘ಮರಣದ ನಂತರದ ವಸೂಲಾತಿ’ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಓದಿ. ಸಾಲದ ಕುರಿತು ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
