ಸುಮಾರು 13 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕರುಣಾಮರಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೋಮಾದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಭರವಸೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಜೀವಂತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅವರ ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಆದರೆ ಬ್ರೆೈನ್ ಡೆತ್ ಆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಕದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.
ಸುಮಾರು 13 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೋಮಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಎಂಬುವವರಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕರುಣಾಮರಣಕ್ಕೆ (Passive Euthanasia) ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಏಮ್ಸ್ (AIIMS) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯು ಅವರು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ನೀಡಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬ್ರೆೈನ್ ಡೆಡ್ ಆದವರಿಗೆ ಮರಣ ಘೋಷಿಸಲು ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
1. ಕೋಮಾ (Coma) ಎಂದರೇನು?
ಕೋಮಾ ಎಂಬುದು ಮೆದುಳಿನ ತೀವ್ರತರವಾದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.
- ಸ್ಥಿತಿ: ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯಲು, ಮಾತನಾಡಲು ಅಥವಾ ದೇಹವನ್ನು ಚಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯ: ಮೆದುಳಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವತಃ ಉಸಿರಾಡಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
- ಚೇತರಿಕೆ: ಕೆಲವರು ದಿನಗಳು, ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ ಕೋಮಾದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.
2. ಬ್ರೆೈನ್ ಡೆತ್ (Brain Death) ಎಂದರೇನು?
ಬ್ರೆೈನ್ ಡೆತ್ ಎಂದರೆ ಮೆದುಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿ.
- ನಿರ್ಧಾರ: ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ತಂಡವು ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ‘ಬ್ರೆೈನ್ ಡೆಡ್’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕಾನೂನು: ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇದನ್ನೇ ‘ಮರಣ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅವಯವ ದಾನ: ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೃತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರಿಂದ, ಅವರ ಅವಯವ ದಾನಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ.
ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಏಕೆ ಬೇಕು?
ದೆಹಲಿಯ ಜಿಬಿ ಪಂತ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನ್ಯೂರೋಸರ್ಜರಿ ವಿಭಾಗದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಡಾ. ದಲ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ:
- ಕೋಮಾದಲ್ಲಿರುವವರು: ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೋಮಾದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಭರವಸೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು (Ventilator) ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ದೊಡ್ಡ ಕಾನೂನು ವಿಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯರು ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೆಡಿಕಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ವರದಿ ಆಧರಿಸಿ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಬ್ರೆೈನ್ ಡೆಡ್ ಆದವರು: ಮೆದುಳು ಸತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ‘ಕರುಣಾಮರಣ’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಮರಣದ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
