ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (SIA) 1998ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಂಧಾಮಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮರು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 23 ಮಂದಿ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರು ಹತ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ, ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಉದ್ದೇಶಿತ ಹತ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತ ನಾಯಕ ಟಿಕಾ ಲಾಲ್ ಟಪ್ಲೂ ಹತ್ಯೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನೀಲಕಂಠ ಗಂಜೂ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆಯನ್ನೂ SIA ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತ ನರ್ಸ್ ಸರಳಾ ಭಟ್, ಲೇಖಕ ಸರ್ವಾನಂದ್ ಕೌಲ್ ಪ್ರೇಮಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪುತ್ರ ವೀರೇಂದ್ರ ಕೌಲ್ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ SIA ಮರು ತನಿಖೆಗೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು.ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ವಂಧಾಮಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಟಿಕಾ ಲಾಲ್ ಟಪ್ಲೂ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ SIA ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾದ ಉಗ್ರರು ಹಾಗೂ ಓವರ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ವರ್ಕರ್‌ಗಳನ್ನು (OGW) ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹತ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದೀಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
23 ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರ ಹತ್ಯೆ, ದೇಶವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸಿದ ಘಟನೆ
26 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಅಂದರೆ 1998ರ ಜನವರಿ 25ರಂದು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಗಂದರ್ಬಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಂಧಾಮಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರರು 23 ನಿರಪರಾಧಿ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕರೆತಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹತ್ಯೆಯಾದವರಲ್ಲಿ 2 ಮತ್ತು 4 ವರ್ಷದ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳೂ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿದ್ದುದೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೊಯ್ಬಾ ಮತ್ತು ಹಿಜ್ಬುಲ್ ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಉಗ್ರರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾದ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳ ಪೈಕಿ ವಂಧಾಮಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.
ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಜಮ್ಮು ಅಥವಾ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದ ನಾಗರಿಕರು ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ತೊರೆದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಘಟನೆಯ ಬದುಕುಳಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ 14 ವರ್ಷದ ಹಿಂದೂ ಬಾಲಕ ವಿನೋದ್ ಕುಮಾರ್ ಧರ್ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 1998ರ ಜನವರಿ 25ರ ರಾತ್ರಿ ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಯೋಧರ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಚಹಾ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ, ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ರೇಡಿಯೋ ಸಂದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲಕಾಲ ಮಾತನಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, AK-47 ರೈಫಲ್‌ಗಳಿಂದ ಮನಬಂದಂತೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 23 ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಬಲಿಯಾದರು. ದಾಳಿಕೋರರು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಾರಿಯಾದರು. ಈ ಘಟನೆ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಖಂಡನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಘಟನೆಯ ಮರುದಿನ, 1998ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು, ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಹಿಂದೂಗಳು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಇಳಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗದ ಕಚೇರಿಗೆ ನುಗ್ಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ತಡೆದರು. ಈ ವೇಳೆ ನಡೆದ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 11 ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಜನವರಿ 28ರಂದು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದರ್ ಕುಮಾರ್ ಗುಜ್ರಾಲ್ ವಂಧಾಮಾಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ದುಃಖತಪ್ತರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಕೆ.ವಿ. ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಫಾರೂಕ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ಸೈಫುದ್ದೀನ್ ಸೊಜ್ ಕೂಡ ಇದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುಜ್ರಾಲ್ ಅವರು, “ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪರವಾಗಿ ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಬಳಿಕ, ಈ ಭೀಕರ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಬಂಧಿಸಲು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ವಂಧಾಮಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ನೋವಿನ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
