ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ: ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಸೈಲೆಂಟ್ ಹೀರೋ ಇದರ ಮಹತ್ವ ನಿಮಗೊತ್ತೇ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮಗೆ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಅಥವಾ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಸುಸ್ತು ಅಥವಾ ಮೂಳೆ ನೋವಿನ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣವೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ವಿಟಮಿನ್ ‘ಕೆ’ ಹಾಗಲ್ಲ; ಇದು ದೇಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೊರತೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂಬೈನ ಸೈಫಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರಾದ ಡಾ. ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಕಿಸಾನ್ ಪೋಖರಿಯಾಲ್ ಅವರು ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಎಂದರೆ ಏನು? ಇದು ಏಕೆ ಬೇಕು?

ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಎಂಬುದು ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ (Fat-soluble) ಜೀವಸತ್ವವಾಗಿದೆ. ‘ಕೆ’ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ‘Koagulation’ (ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸ. ಅಂದರೆ, ಸಣ್ಣ ಗಾಯವಾದರೂ ರಕ್ತ ನಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ಇದು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಕೇವಲ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಡಾ. ಪೋಖರಿಯಾಲ್. ಇದು ಮೂಳೆಗಳ ಬಲ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಎರಡು ವಿಧದ ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ:
ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ1 (ಫೈಲೋಕ್ವಿನೋನ್): ಇದು ಹಸಿರು ಎಲೆಕೋಸು, ಪಾಲಕ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೊಕೋಲಿಯಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ2 (ಮೆನಾಕ್ವಿನೋನ್): ಇದು ಹುದುಗಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳು (Fermented foods) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ.

ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂಗೆ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ನ್ಯಾವಿಗೇಟರ್
ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ನಮ್ಮ ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕು ನಿಜ ಆದರೆ ಅದು ತಪ್ಪು ಜಾಗದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ) ಶೇಖರಣೆಯಾದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಕೆಲಸ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ‘ನ್ಯಾವಿಗೇಟರ್’ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವುದನ್ನು (Calcification) ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಹೃದಯಾಘಾತದಂತಹ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? (Sources)
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕವೇ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು:

ತರಕಾರಿಗಳು: ಪಾಲಕ್, ಕೇಲ್, ಬ್ರೊಕೋಲಿ, ಎಲೆಕೋಸು.

ಇತರ ಮೂಲಗಳು: ಚೀಸ್, ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹುದುಗಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳು.

ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ರಿಕ್: ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದರಿಂದ, ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ನಟ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಯಾವಾಗ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಪ್ರೊಸೆಸ್ಡ್ ಫುಡ್‌ಗಳ (ಅತಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರ) ಸೇವನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೊರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಲಿವರ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಕರುಳಿನ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ಈ ವಿಟಮಿನ್ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಪಡಬಹುದು.

ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಇರಲಿ
ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಆದರೆ ವಾರ್ಫರಿನ್ (Warfarin) ನಂತಹ ರಕ್ತ ತೆಳುಗೊಳಿಸುವ ಔಷಧಗಳನ್ನು (Blood thinners) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಇದು ಔಷಧದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು.