ವಂದೇ ಮಾತರಂ ವಿವಾದ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಟಾಂಗ್

ಶ್ರೀನಗರ- ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿ ಗಾಯನದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ (ಎನ್‌ಸಿ) ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ವಿರುದ್ಧವೇ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. “ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಬಯಸುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷದ ಸಲಹೆಗೆ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫಾರೂಕ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಣ್ಯರು ಪೂರ್ಣ ಗಾಯನದ ವೇಳೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಲುವಿನಂತೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಎನ್‌ಸಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿತ್ತು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಈ ನಿಲುವಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, 2026ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಕುರಿತ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಅಧಿಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು

‘ಕಾನೂನು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕು’

“ಒಂದು ಪಕ್ಷವಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ; ಮುಂದೆಯೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ” ಎಂಬುದು ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅವರ ನಿಲುವಿನ ಸಾರವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ 2026ರ ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Act, 2026 ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾದ ವಂದೇ ಮಾತರಂಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತಹ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಭೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ದಂಡನೀಯ ಕೃತ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು, ದಂಡ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮರು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಶಿಕ್ಷೆಯ ನಿಯಮವೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ‘ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕರೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಆರು ಚರಣಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಾಡಬೇಕು’ ಎಂಬ ಸರಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು ನಿಖರವಲ್ಲ. ಗಾಯನವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಾನೂನು ದಂಡನೀಯಗೊಳಿಸಿದೆ; ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಯಾವತ್ತಿನ ವಿವಾದ

1937ರ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ

ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳ ವಿವಾದ ಹೊಸದಲ್ಲ. 1937ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ನಿಲುವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್‌ ನೆಹರು ಸೇರಿದಂತೆ ಆ ಕಾಲದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಇದೇ 1937ರ ನಿಲುವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ 2026ರಲ್ಲೂ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.

ನೂರನಲವತ್ತು ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು

150ನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ರಾಜಕೀಯ ಬಿಸಿ

ವಂದೇ ಮಾತರಂ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಆಯಾಮವೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ರಚನೆಯ 150ನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆದಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಗಾಯನಕ್ಕೂ ಒತ್ತು ನೀಡಿತ್ತು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 2025ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ 150ನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ವರ್ಷವಿಡೀ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

2026ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾದ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಅಧಿಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ವಾದ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಒಂದೆಡೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ 1937ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಲುವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಹಾಗೂ 2026ರ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿವೆ.

ಮೈತ್ರಿಯೊಳಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುಕುಗಳು

ಎನ್‌ಸಿ–ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು?

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿವೆ. ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕೇತದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಭಿನ್ನ ನಿಲುವು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪರವಾಗಿ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆ.ಸಿ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್‌ ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ 1937ರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ತಾರಿಕ್‌ ಹಮೀದ್‌ ಕರ್ರಾ ಕೂಡ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯ ಗಾಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ನಾಯಕರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲೇ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡಿರುವ ನಾಯಕರ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ವಿವಾದವು ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಗಾಯನದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದೊಳಗಿನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರುವುದು

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅವರ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೇ?” ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಮರ್‌ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದೆ.

ವಂದೇ ಮಾತರಂಗೆ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಮಹತ್ವವಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಕೆಲವು ಚರಣಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ರೂಪಕಗಳ ಕುರಿತು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 1937ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆಯವರೆಗೆ ಈ ಗೀತೆಯ ವಿಚಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರ—ನಾಲ್ಕೂ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿವಾದವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಶ್ರೀನಗರದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇದೀಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌–ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಮೈತ್ರಿಯೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರ ಸಂಸತ್ತು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.