ನವದೆಹಲಿ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ UPI ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ MDR ವಿಧಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೇಳಿದೆ.
2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ UPI ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ MDR(ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್) ವಿಧಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೋಮವಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ (ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ – P2M) ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI), ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ಮತ್ತು UPI ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಗೆ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.
“ಇದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಷಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಎನ್. ವೆಂಕಟರಮಣ ಅವರು, ಈ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಶೇಕಡಾ 96 ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ವಕೀಲ ಅಂಜನ್ ದತ್ತಾ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯು (PIL), ಕೇಂದ್ರದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದ MDR ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಳು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
“ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟವಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ ಅಥವಾ ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ(FAQs) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ MDR ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಕಡ್ಡಾಯ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ” ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೋರಲಾಗಿದೆ.
UPI ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮತ್ತು RuPay ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಾವತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ; RuPay ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಶುಲ್ಕ-ರಹಿತ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶೇ 0.4 ರಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ
ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದ UPI ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ UPI ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ 2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ 0.4 ರಷ್ಟು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೈನಂದಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) ನಡೆಯುವ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.
MDR ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ 300 ರೂ.
75,000 ರೂ. ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ MDR ಅನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ 300 ರೂ.ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈಲ್ವೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ವಿಮೆ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳಂತಹ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದ ವಲಯಗಳು, 2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ 5 ರೂ.ಗಳ ಸ್ಥಿರ MDR (ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್) ಅನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಗಳು, ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ (ಹೂಡಿಕೆ ಪತ್ರಗಳು) ಹಾಗೂ ಷೇರು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಲರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ 0.02% ರಷ್ಟು MDR ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು 300 ರೂ.ಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ(P2P) ನಡೆಯುವ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಇವು UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 37 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 70 ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
