ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಮರೆತುಹೋದರೆ ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತಂಕಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಪಿನ್ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಹೋಗಿದ್ದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ರೀಸೆಟ್ ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ) ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಸುಲಭ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಎಂಬುದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ 4 ರಿಂದ 6 ಅಂಕಿಗಳ ಪಾಸ್‌ಕೋಡ್ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಿನ್ ನೆನಪಿದ್ದು, ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್ ತೆರೆದು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಚೇಂಜ್ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್’ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಳೆಯ ಪಿನ್ ನಮೂದಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೊಸ 4-6 ಅಂಕಿಗಳ ಸಂಕೇತವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ದೃಢಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಿನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಪಿನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ‘ರೀಸೆಟ್ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್’ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಆರು ಅಂಕಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಾಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ, ನೋಂದಾಯಿತ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಬರುವ ಒಟಿಪಿ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಪಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಲ್ಲದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಮತ್ತೊಂದು ವಿನೂತನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಅದೇ ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಮುಖ ಚಹರೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ (Aadhaar Face Authentication) ವಿಧಾನ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಬಲಿತ ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುಖ ಚಹರೆ ದೃಢೀಕರಣದ ಆಯ್ಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯುಐಡಿಎಐನ ಫೇಸ್ ಆರ್‌ಡಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಮುಖವನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಳುಹಿಸುವ ಒಟಿಪಿ ನಮೂದಿಸಿದರೆ, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಹೊಸ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಸೆಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಆಯ್ಕೆಯು ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಯುಪಿಐ ಪಿನ್, ಒಟಿಪಿ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಪಿನ್ ನಮೂದಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಬೇರೆಯವರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಹಾಕಬಾರದು. ಪಿನ್ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಅನುಮಾನ ಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಧಿಕೃತ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಪಿನ್ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
