ಭಾರತದ 2026-27ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಇಂದು (ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 2026) ಮಂಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ.ಇದು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಮೂರನೇ ಅವಧಿಯ ಸರ್ಕಾರದ ಎರಡನೇ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ಭಾನುವಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಬಜೆಟ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮಂಡನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1 ರಿಂದ 1.5 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇರಲಿದ್ದು, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಘೋಷಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಕಣ್ಣು ನೆಟ್ಟಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಎಂದರೇನು?
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 112 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ‘ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣಕಾಸು ಹೇಳಿಕೆ’ (Annual Financial Statement) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂದಾಜು ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ವಿವರವಾದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಜೆಟ್ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು?
2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ ತಯಾರಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಗಸ್ಟ್ 2025 ರಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರ ಹಂತಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಅವರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಅಂದಾಜನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ತಜ್ಞರು, ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು, ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಯಾವ ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ?
ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ:
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್.
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ರೈಲ್ವೆ, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ.
ಉತ್ಪಾದನೆ: ರಕ್ಷಣೆ (Defence), ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು MSME ವಲಯ.
ಇಂಧನ: ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ (Renewable Energy).
ಇತರ: ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ.
ಜನವರಿ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ‘ಹಲ್ವಾ ಸಮಾರಂಭ’ದೊಂದಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮುದ್ರಣ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚಾಲನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಬಜೆಟ್ ಭಾನುವಾರ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು (NSE & BSE) ಅಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ.
ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ vs ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ
ಸಮಯದ ಬದಲಾವಣೆ: 1999 ರವರೆಗೆ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಮಂಡನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಯಶವಂತ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.
ದಿನಾಂಕದ ಬದಲಾವಣೆ: ಫೆಬ್ರವರಿ ಕೊನೆಯ ದಿನದ ಬಜೆಟ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಅರುಣ್ ಜೇಟ್ಲಿ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 1ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.
ಭಾನುವಾರದ ಸಂಪ್ರದಾಯ: ಈ ಮೊದಲು 1999ರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ಭಾನುವಾರ ಬಂದಾಗ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಶನಿವಾರವೇ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಬಜೆಟ್ ಲೈವ್ ವೀಕ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲಿ?
ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣವನ್ನು ನೀವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನೇರಪ್ರಸಾರ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು:
ಸಂಸದ್ ಟಿವಿ (Sansad TV) ಮತ್ತು ಡಿಡಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ (DD National).
ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳು.
