ಬೆಂಗಳೂರು: ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ದರ ರಾಕೆಟ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಕೆಜಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಲಕ್ಷದ ಗಡಿ ದಾಟುತ್ತಿರುವುದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಿದ್ದೆ ಗೆಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಬೆಳ್ಳಿ ಕೇವಲ ಹಣ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ ಇದು ಇಂದಿನ ಹೈಟೆಕ್ ಜಗತ್ತಿನ ರಿಯಲ್ ಹೀರೋ. ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದವರೆಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಹೊಳೆಯುವ ಲೋಹ ಹುಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ?
ಬೆಳ್ಳಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ?
ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮೂಲ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆಕಾಶದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್‌ನೋವಾ ಸ್ಫೋಟ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಾಗ (ಸೂಪರ್‌ನೋವಾ) ಬೆಳ್ಳಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು. ನಂತರ ಭೂಮಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಇದು ಭೂಪದರದ ಭಾಗವಾಯಿತು.
ಹೈಡ್ರೋಥರ್ಮಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಭೂಮಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಸಿ ದ್ರವಗಳು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಶಿಲೆಗಳ ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರವಗಳು ತಣ್ಣಗಾದಾಗ ಬೆಳ್ಳಿ ಸ್ಪಟಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದಿರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ
ಅದಿರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದ ನಂತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟಿಕ್ ರಿಫೈನಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Parkes process) ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಇತರ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶೇ. 99.9ರಷ್ಟು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು ಯಾರು?
ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಳಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್ ಮತ್ತು ಏಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 5,000 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾನವ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಗಣಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಶುದ್ಧವಾಗುವ ಹಂತಗಳು
ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತಲ್ಲ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಗಣಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಡಿ ಮಾಡುವ ಹಂತ: ಈ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮರಳಿನಂತೆ ಪುಡಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಪುಡಿಯಾದ ಅದಿರಿನಿಂದ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಕೆಮಿಕಲ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಮೆಲ್ಟಿಂಗ್ (ಕರಗಿಸುವಿಕೆ): ಕೊನೆಯದಾಗಿ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಶೇ. 99.9 ರಷ್ಟು ಶುದ್ಧವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬೇಕೆಂದರೆ ನಾವು ರಾಜಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿನ ಭೀಲ್ವಾಡಾದ ರಾಮಪುರಾ ಅಗುಚಾ ಮತ್ತು ರಾಜಸಮಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದೆಸರ ಖುರ್ದ್ ಗಣಿಗಳು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೀಸ ಮತ್ತು ಜಿಂಕ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಬೆಳ್ಳಿಯು ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಬೋನಸ್’ ಆಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದೇಶವು ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬರ್ 1 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ‘ಫ್ರೆಸ್ನಿಲ್ಲೋ ಮೈನ್’ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆಳ್ಳಿ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಪೆರು ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಿಫೈನರಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ನಿಂದ ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಯಾನಲ್‌ವರೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ
ಈಗ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅದರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್: ನೀವು ಹಿಡಿದಿರುವ ಮೊಬೈಲ್, ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಅಂಶವಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಇಂಧನ: ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ (EV) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಟಾಪ್ 10 ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
1.ಮೆಕ್ಸಿಕೋ (Mexico)ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ. ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸುಮಾರು 25% ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.
2.ಚೀನಾ (China)ಚೀನಾ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.
3.ಪೆರು (Peru)ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಈ ದೇಶವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆಳ್ಳಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು (Reserves) ಹೊಂದಿದೆ.
4.ಚಿಲಿ (Chile)ಇಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳ್ಳಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
5.ಪೋಲೆಂಡ್ (Poland)ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೇಶವಿದು.
6.ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (Australia)ಇಲ್ಲಿನ ಸೀಸ ಮತ್ತು ಸತುವಿನ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಅಂಶ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.
7.ಬೊಲಿವಿಯಾ (Bolivia)ಇಲ್ಲಿನ ಪೊಟೊಸಿ ಗಣಿಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
8.ರಷ್ಯಾ (Russia)ರಷ್ಯಾದ ಮಗದನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಬೆಳ್ಳಿ ಗಣಿಗಳಿವೆ.
9.ಅಮೆರಿಕ (USA)ಅಲಾಸ್ಕಾ ಮತ್ತು ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
10.ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ (Argentina)ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಣಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಮೊದಲ 10ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ (Consumption) ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಜಿಂಕ್ ಕಂಪನಿಯು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
