ನವದೆಹಲಿ-ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು 88 ದಿನಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸದಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಡೆ ಇದೀಗ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಳಂಬದ ಹಿಂದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಿದೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಲೋಕಸಭೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ, ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 543ರಿಂದ 850ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ.33ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
1. 88 ದಿನಗಳ ವಿಳಂಬದ ಹಿಂದಿನ ಸಂಗತಿಯೇನು?
2026ರ ಜುಲೈ 20ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 9ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನ 88 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಂತಾಗಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ 87 ದಿನಗಳ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ಇದು ಮೀರಿಸಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಸದನವನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಎರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು.
ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ಹೊಸ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೆ ಸದನವನ್ನು ಕರೆಯಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
2. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವೇನು?
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಇಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದೆ ಉಳಿಸಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.ಅವರ ಆರೋಪದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಭೆ ನಡೆಸಬಹುದು.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಮತಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಅವರು ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ, ಅವರ ‘ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ತಂತ್ರ’ದ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು 88 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಸಿರುವುದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಇಂತಹ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು.
3. ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಗಳ ಮಹತ್ವವೇನು?
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಎಂದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ 543ರಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 850ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ.33ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು.
ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.
4. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಗಳು ಏಕೆ ಸೋತವು?
2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂವಿಧಾನ (131ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಲೋಕಸಭೆಯ ಮತದಾನದ ಫಲಿತಾಂಶ
298
ಮಸೂದೆಯ ಪರ
230
ಮಸೂದೆಯ ವಿರುದ್ಧ
528
ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಸದಸ್ಯರು
352
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಮತಗಳು
ಮತಗಳ ಕೊರತೆ
54
ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರ ಮತದಾನದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು.
ಸಂವಿಧಾನದ 368ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಲು ಎರಡು ಷರತ್ತುಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ:
ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಬಹುಮತದ ಬೆಂಬಲ ಇರಬೇಕು.
ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು.
ಹೀಗಾಗಿ ಕೇವಲ ಸರಳ ಬಹುಮತದಿಂದ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5. ಈಗ ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಅಗತ್ಯ ಬಹುಮತ ಇದೆಯೇ?
ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ನವೆಂಬರ್ 9ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸದನ
ಎನ್‌ಡಿಎ ಬಲ
ಅಗತ್ಯ ಮತಗಳು
ಕೊರತೆ
ಲೋಕಸಭೆ
319
360
41
ರಾಜ್ಯಸಭೆ
153
164
11
ಎಲ್ಲಾ 540 ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು 245 ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್‌ನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಂಸದರ ಪಕ್ಷಾಂತರ, ರಾಜಕೀಯ ಮರುಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಎನ್‌ಡಿಎಯ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.
ಆದರೂ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾದರೂ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
6. ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವೇನು?
ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿವೆ.
ಆದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳು ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇದರಿಂದ:
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಆತಂಕವಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಸಮತೋಲನ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ, ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಯ ವಿಚಾರವೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಖಚಿತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈಗಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮ ಪರಿಣಾಮವು ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸುವ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
7. 88 ದಿನಗಳ ವಿಳಂಬದಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲಾಭವೇನು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಡೀ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅನುಕೂಲಗಳಿವೆ.
ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಭೆ ಕರೆಯಬಹುದು: ಹೊಸ ಅಧಿವೇಶನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸದನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕರೆಯುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
ಸಮಯದ ಉಳಿತಾಯ: ಹೊಸ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಮತಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ: ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ ಬೆಂಬಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಮಯ ದೊರೆಯಬಹುದು.
ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಅನುಕೂಲಕರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸತ್ಯವಿದೆ: ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮತಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನಿಯಮವೂ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂದರೆ, ಇದು ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲ ಮಾತ್ರವೇ ಹೊರತು ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಖಾತರಿಯಲ್ಲ.
8. ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಏನಾಗಬಹುದು?
ಈ ವಿವಾದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಸತ್ ಸಭೆ ಕರೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯ ಕುರಿತು ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಸಭೆ ನಡೆಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಒತ್ತಾಯ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.
ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಸದರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಎನ್‌ಡಿಎ ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು.
ಸಮಾರೋಪ: ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಸದೀಯ ವಿಳಂಬವಲ್ಲ, ರಾಜಕೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು 88 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದೆ ಉಳಿಸಿರುವುದು ಸಂಸದೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮರುಜಾರಿಗೆ ತರುವ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ಇದೇ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮರೆಯಬಾರದು.
ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಿಜೆಪಿ ಅಥವಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಗೆಲುವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವೇ ನಿಜವಾದ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಡಿ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟವೂ ಹೌದು.
