ನವದೆಹಲಿ: ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಿಂದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಟಿಕೆಟ್ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೂ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣ ವಿಮೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಖರೀದಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಲಿದೆ.
2023ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಡಿಶಾ ರೈಲು ದುರಂತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಅಹ್ಸಾನುದ್ದೀನ್ ಅಮಾನುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.
ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೂ ವಿಮೆ ಏಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ?
ಒಡಿಶಾ ರೈಲು ದುರಂತದ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ರೈಲುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ‘ಕವಚ್’ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಿಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಖರೀದಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೂ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ತಲುಪಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಿಂದ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.
ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯನ್ನೇ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣ ವಿಮೆಯಿಂದ ಏನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಯೋಜನ?
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿಗಮದ (IRCTC) ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಮೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್ ಪಾವತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಮೆಯ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಗುರುತು ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ವಿಮೆಯು ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವಿಮೆಯ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣದ ವೇಳೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ₹10 ಲಕ್ಷ, ಶಾಶ್ವತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಉಂಟಾದರೆ ₹10 ಲಕ್ಷ, ಶಾಶ್ವತ ಭಾಗಶಃ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಉಂಟಾದರೆ ₹7.5 ಲಕ್ಷ ವಿಮಾ ಮೊತ್ತ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಗಾಯಗೊಂಡು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ₹2 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಮೃತದೇಹ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ₹10,000 ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಲಿದೆ.
ವಿಮೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು?
2024ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 17ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕೇವಲ 45 ಪೈಸೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ವಿಮೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಆದರೆ, ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೂ ವಿಮೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಏನು ಲಾಭ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೂ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಅಪಘಾತದಂತಹ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಪಾಲಿಸಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಿಂದ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ವಿಮಾ ಮೊತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕುರಿತ ವಿವರಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಯಾಣ ವಿಮಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕ ಅಂತಿಮ ವಿವರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿವೆ.
