ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ತಾವು ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಂಗಳವಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೀಠವು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ “ಕಠೋರ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ಕೋರ್ಟ್ ಕುರುಡಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ದಾಳಿಯು ತೀವ್ರವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸಹ ಇವುಗಳ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 7, 2025 ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು
ನವೆಂಬರ್ 7, 2025 ರ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ.. ಶಾಲೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆವರಣಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಂತಹ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಲಸಿಕೆ (ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಸಂತಾನಹರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಸ್ಟೆರಿಲೈಸೇಶನ್) ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಬಾರದು, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ (ಶೆಲ್ಟರ್ ಹೋಮ್ಸ್) ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಪ್ರಾಣಿ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ (ABC) ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ “ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್-ಸ್ಟೆರಿಲೈಸ್-ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಟ್-ರಿಲೀಸ್” (CSVR) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇಂತಹ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಈ 2025 ರ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ:
- ಡಾರ್ವಿನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ: ಸದ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ “ಡಾರ್ವಿನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಬಲಿಷ್ಠರದೇ ಬದುಕು)” ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸದ ಕಾರಣ ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
- ಸರ್ಕಾರಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರನ್ನು ಇಂತಹ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿದೆ.
- ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು (ಆರ್ಟಿಕಲ್ 21): ಸಂವಿಧಾನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ‘ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ’ ಭಾಗವಾಗಿ.. ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ನಾಯಿ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಂತಹ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದ ಭೀತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
“ಮಾನವನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಚಕಾರ ಬಂದಾಗ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೇವಲ ‘ಮೂಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ರಾಗಿ’ ಉಳಿಯಬಾರದು.” ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೂ ಈ ನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಹರಡಿದೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ಲೋಪದೋಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
