ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಸ್ತು ಅನಿಸುವುದು ಅಥವಾ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಎನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಅನೇಕ ಜನರು ಸಂಜೆ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ಊಟ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮಲಗುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, “ಊಟವಾದ ತಕ್ಷಣ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು, ಅದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಸೆಳೆತ ಅಥವಾ ಅಜೀರ್ಣ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನೀವು ಹಲವು ಬಾರಿ ಕೇಳಿರಬಹುದು.
ಹಾಗಾದರೆ ಊಟವಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಷ್ಟು ಹಾನಿಕಾರಕವೇ? ಇದಕ್ಕೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? ಊಟದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.
ಊಟ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ದೇಹದೊಳಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ?
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲತಾಣ ‘ಹೆಲ್ತ್ಲೈನ್’ (Healthline) ಪ್ರಕಾರ, ನಾವು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಮ್ಮ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (Digestive System) ಆಹಾರವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ದೇಹದ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ಭಾಗದ ಅಂಗಗಳತ್ತ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬಾ ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಬಿಸಿನೀರು ದೇಹದಲ್ಲಿ ‘ಹೈಪರ್ಥರ್ಮಿಕ್ ಕ್ರಿಯೆ’ಯನ್ನು (Hyperthermic Action) ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಹಿಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳಿಗೆ ಹರಿಯಬೇಕಾದ ರಕ್ತದ ದಿಕ್ಕು ಚರ್ಮದ ಹೊರಪದರದತ್ತ ವಿಚಲನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಎದೆಯುರಿ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.
ಬಿಸಿನೀರಿನ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು ?
ಬಿಸಿನೀರಿನ ಸ್ನಾನವು ದೇಹಕ್ಕೆ ಆರಾಮ ನೀಡಿದರೂ, ಅದು ಹೃದಯ ಬಡಿತವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಕೊಬ್ಬು (Fat), ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಥವಾ ನಾರಿನಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಭಾರಿ ಊಟವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಹೊಟ್ಟೆ ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆಲವರಿಗೆ:
-
ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸೆಳೆತ (Stomach Cramps)
-
ಅಜೀರ್ಣ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ (Bloating)
-
ಎದೆಯುರಿ (Heartburn) ಅಥವಾ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸೇವಿಸಿದ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದರೆ ಯಾವ ನೀರು ಉತ್ತಮ ?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಊಟವಾದ ತಕ್ಷಣ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ, ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬದಲಾಗಿ ಉಗುರುಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು (Lukewarm) ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ತಣ್ಣೀರು ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದೆ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬಾ ತಿಂದ ತಕ್ಷಣ ತಣ್ಣೀರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದೂ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.
ಊಟದ ಎಷ್ಟು ಸಮಯದ ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ ?
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ:
-
20 ನಿಮಿಷದಿಂದ 1 ಗಂಟೆ: ಭಾರಿ ಅಥವಾ ಮಸಾಲೆಭರಿತ ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ 20 ನಿಮಿಷದಿಂದ 1 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಕಾಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ.
-
ಹಗುರವಾದ ತಿಂಡಿ ಅಥವಾ ಊಟ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಈ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಊಟವಾದ ತಕ್ಷಣ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಡಿ
ಕೇವಲ ಸ್ನಾನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಊಟ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಮಾಡಬಾರಾದ ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿವು:
ತಕ್ಷಣ ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಬೇಡಿ: ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಳಿ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲೀಯ (Acidic) ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವುದರಿಂದ ಹಲ್ಲಿನ ಎನಾಮಲ್ (Enamel) ಸವೆದುಹೋಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಊಟವಾದ ಕನಿಷ್ಠ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಬ್ರಷ್ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಭಾರವಾದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಬೇಡ: ಊಟದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಾರವಾದ ವರ್ಕೌಟ್ ಅಥವಾ ಈಜುವುದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ವಾಂತಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ತಕ್ಷಣ ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಹೋಗಬೇಡಿ: ಊಟವಾದ ತಕ್ಷಣ ಮಲಗುವುದರಿಂದ ಜಠರದಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲ ಅನ್ನನಾಳಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಆಸಿಡ್ ರಿಫ್ಲಕ್ಸ್ (Acid Reflux) ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಎದೆಯುರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಊಟ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ನಡುವೆ ಕನಿಷ್ಠ 1-2 ಗಂಟೆಗಳ ಅಂತರವಿರಲಿ.
ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ: ಊಟದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಊಟದ ಬಳಿಕ ಕೊಂಚ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದೇ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿತಕರ.

