ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತ: ಆರು ಸಾವುಗಳ ಬಳಿಕ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ದೆಹಲಿ; ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ

ನವದೆಹಲಿ- ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ದೆಹಲಿಯ ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತ ದುರಂತವು ರಾಜಧಾನಿಯ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಸೋಮವಾರದ ವೇಳೆಗೆ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಆರುಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರೇಖಾ ಗುಪ್ತಾ ಸೋಮವಾರ ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನದ ಘಟನಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 40–50 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿ/ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದ ಅಂಶವೂ ತನಿಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಕಾಮಗಾರಿ, ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ — ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಕಾಮಗಾರಿ, ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ — ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದರ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಕಾರಣವನ್ನು ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಟ್ಟಡದ ವಯಸ್ಸು, ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು, ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ, ಅನುಮೋದಿತ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕಟ್ಟಡವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪೇಯಿಂಗ್ ಗೆಸ್ಟ್ (PG) ವಸತಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಸತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಈಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಪಕ್ಕದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೂ ಅಪಾಯ —

ಪಕ್ಕದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೂ ಅಪಾಯ —

ಕುಸಿದ ಕಟ್ಟಡದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡವೂ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಇದರ ನಡುವೆ, ದೆಹಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (MCD) ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನದ ಮನೆ ಸಂಖ್ಯೆ 13 ಅನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಾಳಾಗಿರುವ ಕಟ್ಟಡವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ, DMC ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 348ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಕೆಡವುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಮಾಲೀಕರು ಅಥವಾ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ನಿಗಮವೇ ಕಟ್ಟಡ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ವಸೂಲು ಮಾಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ದೆಹಲಿಯ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಮಹಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸೀಲ್ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೂ MCD ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಯಮಬಾಹಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶ, ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ FIR

ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶ, ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ FIR

ದುರಂತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರೇಖಾ ಗುಪ್ತಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೀರಿಯಲ್ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ FIR ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಪತ್ತೆಯಾದರೂ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಪಡೆ (NDRF), ದೆಹಲಿ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ, ಪೊಲೀಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ತುರ್ತು ಸೇವಾ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿವೆ. ಕುಸಿದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಮೊದಲ ದುರಂತವಲ್ಲ: ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು

ಇದು ಮೊದಲ ದುರಂತವಲ್ಲ: ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳು ನೆನಪಿಗೆ

ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನ ದುರಂತವು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ನಡೆದ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

2024ರ ಓಲ್ಡ್ ರಾಜಿಂದರ್ ನಗರ ದುರಂತ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ. Rau’s IAS Study Circleನ ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀರು ನುಗ್ಗಿದ ಪರಿಣಾಮ ಮೂವರು UPSC ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಂತರದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಬಳಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. MCD ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಗಂಭೀರ ಲೋಪಗಳನ್ನೂ ತನಿಖಾ ವರದಿ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು.

ಇನ್ನೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ದುರಂತಕ್ಕೂ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಅಕ್ರಮ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು MCDಗೆ ದೂರು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತಡೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಂತರ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

2022ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಅಲಿಪುರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋದಾಮಿನ ಗೋಡೆ ಕುಸಿದು ಐವರು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೆಯೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದರೂ ಕಾಮಗಾರಿ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು MCD ಹೇಳಿದ್ದವು.

ಈ ಘಟನೆಗಳು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತವೆ: ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏಕೆ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ?

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ — ಈಗ的大 ಸವಾಲು

ಈಗ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು — ಪರಿಶೀಲನೆ ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬಾರದು

ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನ ದುರಂತದ ಬಳಿಕ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು, PGಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ structural audit ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ತಜ್ಞರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಅನುಮೋದಿತ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೋಲಿಕೆ, ಅನಧಿಕೃತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಹಡಿಗಳ ಪತ್ತೆ, ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು.

ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ಪರಿಣಾಮ

ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತದ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದರಿಂದ ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಧೌಲಾ ಕುವಾನ್, RTR ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ಬೆನಿಟೊ ಜುವಾರೆಜ್ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕೆಲವು ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಚಾರದ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಬಳಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೇ ವೇಳೆ, ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ವಾಹನಗಳು, NDRF ಹಾಗೂ ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಘಟನಾ ಸ್ಥಳದ ಬಳಿ ವಾಹನ ನಿಲ್ಲಿಸದಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸತ್ಯ ನಿಕೇತನದ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ದುರಂತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡ + ಅನಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಪಾಡು + ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾಮಗಾರಿ + ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ + ದುರ್ಬಲ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ — ಇವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ನಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಿದೆ.