ನವದೆಹಲಿ: ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಗಾಗಿ ಸಾಲಗಾರನ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಅಥವಾ ಪದೇ ಪದೇ ಕರೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಲಗಾರನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಲ ನೀಡಿದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಜಯಂತಿಭಾಯ್ ಎಂಬುವವರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಎಫ್ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದ ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಧೀರೂಭಾಯಿ ನಂಜಿಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಲೋಟ್ವಾಲಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು:
- ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಕೊರತೆ: “ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಗಳಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಆರೋಪಿಗಳ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ ಯಾರು ಯಾವ ರೀತಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಿಗಳು ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ ಅಥವಾ ಗುಂಪಾಗಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಮನೋಜ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಮನ್ಮೋಹನ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
- ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕೃತ್ಯ: “ಸಾಲ ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೇಳಲು ಸಾಲಗಾರನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸಾಲಗಾರನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
- ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ: “ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದ ಕಾರಣ ಉಂಟಾದ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಮೃತನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಕೇವಲ ಹಣ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಚೋದನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗದು” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಜಯಂತಿಭಾಯ್ ಎಂಬುವವರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಟ್ರಾಲಿಗೆ ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿಯಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅವರು ಹಣ ಮರಳಿಸುವಂತೆ ಪದೇ ಪದೇ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರೋಪಿಗಳು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40 ಬಾರಿ ಕರೆ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು “ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದು, ಆರೋಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಈ ತೀರ್ಪು ಸಾಲ ನೀಡುವವರು ಮತ್ತು ಸಾಲಗಾರರ ನಡುವಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಣ ಕೇಳುವುದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
