ಈ ವರ್ಷ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ (ಕ್ರೂಡ್ ಆಯಿಲ್) ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದೂ ರೂಪಾಯಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿದರೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹ (Forex Reserves) ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿದರೆ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಾಲರ್ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಡಾಲರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಆಮದು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಫ್ತು-ಆಮದು ಅಂತರ (ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆ) ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಆರ್ಬಿಐ ಏನು ಮಾಡಿತು?
ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಲೂಂಬರ್ಗ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ವಾರ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐ ಸುಮಾರು 7 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಡಾಲರ್ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದರ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಡಾಲರ್ ಎದುರು ರೂಪಾಯಿ ದಾಖಲೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಆರ್ಬಿಐ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಆನ್ಶೋರ್ ಹಾಗೂ ಆಫ್ಶೋರ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆರ್ಬಿಐ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಬಿಐ ಕ್ರಮದಿಂದ ರೂಪಾಯಿ ಹೇಗೆ ಬಲವಾಯಿತು?
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಯಿತು. ಡಾಲರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಈ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.
ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೂಡ ತನ್ನ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತವೂ ಕಳೆದ ವಾರ ಎರಡು ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಸೆಷನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗುರುವಾರ ಒಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ಗೆ 95.7437 ರೂಪಾಯಿ ವಿನಿಮಯ ದರದಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಮೇ 20ರಂದು ರೂಪಾಯಿ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾದ 96.96 ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.
