ನವದೆಹಲಿ: ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ(SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದ ಮತದಾರರು ‘ನಮೂನೆ 6’ (Form 6) ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಂಗಳವಾರ ‘ನಮೂನೆ 6’ (Form 6) ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದ ಮತದಾರರು, ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ‘ನಮೂನೆ 6’ ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಇಂತಹ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ‘ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆ’ (false declaration) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
‘SIR’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರಾಗಿರುವ ಅನೇಕರು ‘ನಮೂನೆ 6’ ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ‘ನಮೂನೆ 6’ ರಲ್ಲಿ, “ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಒಂದು ಅಂಶವಿರುವುದು ಅವರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
‘ನಮೂನೆ 6’ ಕುರಿತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದ ಮತದಾರರು, ಇಂತಹ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ‘ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯಿದೆ, 1950’ರ (Representation of the People Act, 1950) ಸೆಕ್ಷನ್ 31ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ’ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕಗೊಂಡಿದ್ದರು.
‘ನಮೂನೆ 6’ ರಲ್ಲಿರುವ ‘ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆ’ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘೋಷಣೆಯು ಆಗಸ್ಟ್ 1, 2022 ರಿಂದಲೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಸರಿ, ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ‘SIR’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ‘ನಮೂನೆ 6’ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈ ಹಿಂದೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಮೂನೆ 6’ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ‘ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
‘ನಮೂನೆ 6’ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇರುವ ಷರತ್ತುಗಳು
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಮತ್ತೆ ‘ನಮೂನೆ 6’ ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯಾವುದೇ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿ (ERO) ಅವರು, ಸೆಕ್ಷನ್ 31ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು (prosecution) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಆದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತು ಇದೆ: ಅರ್ಜಿದಾರರ ಹೆಸರು ಈಗಾಗಲೇ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಸದೀಯ ಅಥವಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿರಬಾರದು. ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು, ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಪರಿಣಾಮಗಳ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮರು-ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ನಂತರ ಈ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2026 ರಂದು ‘ನಿಲೋತ್ಪಾಲ್ ದತ್ತ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ’ (W.P. No. 14955/2026) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈ ಹಿಂದೆ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಅವರು ‘ಫಾರ್ಮ್ 6’ (Form 6) ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ‘ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸುವಾಗ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮದ ಭಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದೆ.
ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (CEOs), ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
