ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಯೂನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (UPI) ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಕೆಲವು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೃಢೀಕರಣ (Confirmation) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ.ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತರೆ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು UPI ಪಾವತಿಗೂ ಅಲ್ಲ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ “Yes/No” ದೃಢೀಕರಣ ಸಂದೇಶ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಯುಪಿಐ (UPI) ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ‘Yes’ ಒತ್ತಿ ದೃಢೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಜೊತೆಗೆ, ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸರಳತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಏನು ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ರಿಸ್ಕ್ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Risk-Based Verification System) ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿವೆ.ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ವಂಚನೆ ಪತ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Fraud Detection Engine) ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ “ಈ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಯಸುವಿರಾ?” ಎಂಬ “Yes/No” ಪಾಪ್-ಅಪ್ ಸಂದೇಶ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು “Yes” ಒತ್ತಿದ ಬಳಿಕವೇ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಯಾಕೆ ತಂದಿವೆ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ UPI ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ವಂಚಕರು ನಕಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಕರೆಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಅಥವಾ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.UPI ಪಾವತಿಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕವೇ ಅನೇಕರು ಮೋಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೃಢೀಕರಣ ಹಂತವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿ ವಂಚನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿವೆ.
ಎಲ್ಲಾ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ವಿಳಂಬ ಯಾಕೆ ಬೇಡ?
ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಳಂಬ (Cooling-Off Period) ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.ಏಕೆಂದರೆ, UPIಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇ ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಹಿವಾಟಿಗೂ ವಿಳಂಬ ಉಂಟಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಹೇಳಿವೆ.
ಯಾವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ‘ಅಧಿಕ ಅಪಾಯ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಗ್ರಾಹಕರ ವಹಿವಾಟಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸುಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು:
• ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ
• ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ಫಲಾನುಭವಿಗೆ (First-Time Beneficiary) ಪಾವತಿ
• ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಸಾಧನದಿಂದ ವಹಿವಾಟು
• ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಲಾಗಿನ್
• ಗ್ರಾಹಕರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಖರ್ಚಿನ ಮಾದರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ವಹಿವಾಟು
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ “Yes” ದೃಢೀಕರಣ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಮುಂದೇನು?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತರೆ, UPI ಪಾವತಿಗಳ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸರಳತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ, ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭದ್ರತಾ ಪದರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆ ಒಂದು ಕ್ಲಿಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ನಷ್ಟವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
