ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರವಾಹದ ಭೀತಿ: ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳಿಂದ ತಡೆದ ಸರೋವರಗಳು ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಆತಂಕ

ಕಠ್ಮಂಡು/ಬೀಜಿಂಗ್-ಹಿಮಾಲಯದ ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಆಘಾತ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಾರೀ ಹಿಮ–ಶಿಲಾ ಅವಶೇಷಗಳು ನದಿಗಳ ಹರಿವನ್ನು ತ

ಡೆದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಡೆದರೆ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿವೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಮೂಲ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಹಿಮ, ಬಂಡೆ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹ ಪರ್ವತ ಕಣಿವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಮನೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಲಾಂಗ್ಟಾಂಗ್ ಲಿರುಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಮನದಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದ ಭೂಭಾಗ ಕುಸಿತವು ಈ ಸರಣಿ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.

ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗಡಿಯ ಟಿಬೆಟ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಾಶಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ಲಕ್ಷ ಘನ ಮೀಟರ್ ನೀರು ಸೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 1,200 ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಗಾತ್ರದ ಈಜುಕೊಳಗಳಷ್ಟು ನೀರು. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಡೆಗೋಡೆ ವಿಫಲವಾದರೆ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಏಕಾಏಕಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು ಹರಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಚೀನಾದ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅಪಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ, ತಡೆಗೋಡೆಯ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಭೂಕುಸಿತಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ನೇಪಾಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು ತಡೆದು ರೂಪಿಸಿರುವ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನದಿದಂಡೆ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಬಾರಿ ಪ್ರವಾಹದ ಸ್ವರೂಪ ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನ?

ಈ ಬಾರಿ ಪ್ರವಾಹದ ಸ್ವರೂಪ ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನ?

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಗಾಲದ ಪ್ರವಾಹವಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದ ಹಿಮ–ಶಿಲಾ ಭಾಗ ಕುಸಿದಿದೆ. ಆ ಅವಶೇಷಗಳು ನದಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನೀರಿನ ಹರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ನಂತರ ನದಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿದ ಪರಿಣಾಮ ನೀರು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶಿಲೆ, ಮಣ್ಣು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆಗೋಡೆ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬಹುದು. ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅದು ಮೇಲಿನಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಸೋರಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ತಡೆಗೋಡೆ ಕುಸಿಯಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳೂ ಕೆಳಕ್ಕೆ ದೌಡಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಹದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರಾರು ದಾಟಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗುರುವಾರದ ವೇಳೆಗೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 392 ಸಾವುಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದವು; ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ನಾಪತ್ತೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ನಂತರದ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಏರಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಎಂದರೆ, ಪ್ರವಾಹದಿಂದಲೇ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಕಾಣೆಯಾದವರಿಗಾಗಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಹೊಸ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳು ನೀಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳು ನೀಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳ ಘಟನೆಗಳು ಅಪಾಯದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.

2023ರ ಸಿಕ್ಕಿಂ ದುರಂತ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ. ಸೌತ್ ಲೋನಾಕ್ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮ–ಮೋರೈನ್ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿ ಸರೋವರದ ತಡೆಗೋಡೆ ಒಡೆದಾಗ ತೀಸ್ತಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರ Glacier Lake Outburst Flood — GLOF — ಸಂಭವಿಸಿತು. ನಂತರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 14.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ ಹಿಮಗಟ್ಟಿದ ಮೋರೈನ್ ವಸ್ತು ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕುಸಿದು ಸುಮಾರು 20 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಅಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಸುಮಾರು 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ ನೀರು ಹೊರಬಂದಿತ್ತು.

ಆ ದುರಂತವು ಸರೋವರದ ನೀರಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತೋರಿಸಿತು. ಪ್ರವಾಹದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಣಿ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ICIMOD ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಮಾಲಯದ GLOF‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಮಪಾತ, ಭೂಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಶಿಲಾಕುಸಿತದಂತಹ mass movement‌ಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

2021ರ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಚಮೋಲಿ ದುರಂತವೂ ಮತ್ತೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ಹಿಮ–ಶಿಲಾ ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹ ರಿಷಿಗಂಗಾ, ಧೌಲಿಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಅಲಕನಂದಾ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಭಾರೀ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು.

ಇದೇ ರೀತಿ 2021ರ ನೇಪಾಳದ ಮೆಲಮ್ಚಿ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ICIMOD ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿತ್ತು. ತೀವ್ರ ಮಳೆ, ಭೂಕುಸಿತ, ನದಿ ಮಾರ್ಗದ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ “cascading hazards” ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ?

ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ?

ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮನದಿಗಳು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತಿರುವಂತೆ ಹೊಸ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಈಗಿರುವ ಸರೋವರಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ICIMOD–UNDP ಅಧ್ಯಯನವು ನೇಪಾಳ, ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೋಶಿ, ಗಂಡಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಣಾಲಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

GLOF ಎಂದರೆ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಅದರ ಹಿಮ, ಮೋರೈನ್ ಅಥವಾ ಬಂಡೆಯ ತಡೆಗೋಡೆ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಬರುವ ಪ್ರವಾಹ. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹಿಮಪಾತ, ಭೂಕುಸಿತ, ಶಿಲಾಕುಸಿತ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಮಳೆಯಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸರೋವರದ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಈ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರ ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಏಕೈಕ ನೇರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಮುಂಚಿತ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತ, ಪರ್ವತದ ಭೂಭಾಗದ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಹಿಮ–ಶಿಲಾ ಅವಶೇಷಗಳ ಭಾರೀ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಮುಂದಿನ 72 ಗಂಟೆಗಳು ಏಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ?

ಮುಂದಿನ 72 ಗಂಟೆಗಳು ಏಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ?

ತಡೆ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ — ನೀರು ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ?

ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಯ ಸ್ಥಿರತೆ — ಸೋರಿಕೆ, ಬಿರುಕು ಅಥವಾ ಕುಸಿತದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆಯೇ?

ಮೇಲ್ದಂಡೆಯ ಮಳೆ — ಹೊಸ ಮಳೆ ನೀರು ಸರೋವರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದೇ?

ಕೆಳಭಾಗದ ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ — ಪ್ರವಾಹದ ಅಲೆ ಬಂದರೆ ಜನರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ?

ಚೀನಾದ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಹರಿವಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸರೋವರ ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈಗಲೇ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ಸ್ಥಿರತೆ ಹವಾಮಾನ, ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಭೂಕುಸಿತಗಳ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ “ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ಬರುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಅವಧಿ” ಎನ್ನುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆ.

ನೇಪಾಳ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ನೇಪಾಳ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ನದಿಗಳು ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಗಂಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಕೆಳಭಾಗದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಭಾರತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನದಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಉಪಗ್ರಹ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ, ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರವಾಹ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂವಹನ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇದು ಒಂದು ಪ್ರವಾಹದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಹಿಮಾಲಯದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯದ ಸಂಕೇತ

ಇದು ಒಂದು ಪ್ರವಾಹದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಹಿಮಾಲಯದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯದ ಸಂಕೇತ

ಆಗಸ್ಟ್ 26ರ ದುರಂತವು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವು ಒಂದೇ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತವು ಭೂಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು; ಭೂಕುಸಿತವು ನದಿಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು; ತಡೆ ಸರೋವರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು; ಸರೋವರ ಒಡೆದರೆ ಹೊಸ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಬಹುದು; ಆ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತೆ ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳ ಹರಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

2023ರ ಸಿಕ್ಕಿಂ, 2021ರ ಚಮೋಲಿ ಮತ್ತು 2021ರ ಮೆಲಮ್ಚಿ ಘಟನೆಗಳ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಇಂತಹ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಹ ಬಂದ ನಂತರದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳ ನಿರಂತರ ಉಪಗ್ರಹ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನೈಜ-ಸಮಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಗಡಿಪಾರಿನ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಯೋಜನೆಗಳು ಈಗ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶ ಒಂದೇ: ಆಗಸ್ಟ್ 26ರ ಪ್ರವಾಹ ಮುಗಿದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳ ತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ತುಂಬುತ್ತಿರುವ ಸರೋವರಗಳು ಮುಂದಿನ ದುರಂತದ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿಗಾವೇ ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.