ನಾವು ಮಾತಾಡುವಾಗ ನಾಯಿ ತಲೆ ಓರೆ ಮಾಡುವುದೇಕೆ ? ಮುದ್ದಾದ ಈ ವರ್ತನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ ಬಯಲು !

ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಅನುಭವ ಖಂಡಿತಾ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ನಾಯಿಯ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಪದವೊಂದನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಬದಿಗೆ ಓರೆ ಮಾಡಿ, ಕಿವಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ.

ನೋಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಮುದ್ದಾಗಿ, ಕ್ಯೂಟ್ ಆಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ವರ್ತನೆ ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುತೂಹಲವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದು ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಾಣಿ ನಡವಳಿಕೆ ತಜ್ಞರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ.

ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ:

‘ಅನಿಮಲ್ ಕಾಗ್ನಿಷನ್’ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಯಿಗಳು ತಲೆ ಓರೆ ಮಾಡುವುದು (Head Tilt) ಅವುಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಗಮನ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಕಾ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಆಟಿಕೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ನಾಯಿಗಳ ಮುಂದೆ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವು ಪದೇ ಪದೇ ತಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಬದಿಗೆ ಓರೆ ಮಾಡಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ತನ್ನ ಮಾಲೀಕ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಪರಿಚಿತ ಪದ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ನೆನಪಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲು ನಾಯಿ ಅತ್ಯಂತ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ನಡವಳಿಕೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ ಪದಗಳಲ್ಲ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ ಶ್ವಾನಗಳು:

ನಾಯಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವಾಗ ಕೇವಲ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತನಾಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಏರಿಳಿತ, ಲಯ, ಮುಖದ ಹಾವಭಾವ ಹಾಗೂ ದೇಹಭಾಷೆಯನ್ನು (Body Language) ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತವೆ.

ನೀವು ದಿನನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನೇ ಕೊಂಚ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಾಗ ನಾಯಿಗಳು ತಲೆ ಓರೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮುಖದ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾದ ಧ್ವನಿ ಎರಡನ್ನೂ ತಾಳೆ ಹಾಕಿ, “ನನ್ನ ಮಾಲೀಕ ಈಗ ಏನು ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆ?” ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಲು ಅವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಕೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರ:

ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ತನೆಗೆ ತಜ್ಞರು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ:

• ಧ್ವನಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು: ತಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆ ಮಾಡಿದಾಗ ನಾಯಿಯ ಕಿವಿಗಳ ಕೋನ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲ ಮತ್ತು ತರಂಗಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ನಿಖರವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾಯಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

• ಮುಖವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಲು: ನಾಯಿಗಳ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಮೂತಿ ಉದ್ದವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವಾಗ ಮನುಷ್ಯರ ಕೆಳಮುಖದ ಚಲನೆಗಳು (ತುಟಿಯ ಚಲನೆ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸದೇ ಇರಬಹುದು. ತಲೆ ಓರೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾಲೀಕರ ಮುಖಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಅಪರೂಪದ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಹಿಂದೆಂದೂ ಕೇಳದ ಹೊಸ ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಶಿಳ್ಳೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿದಾಗಲೂ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸಂವಹನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟ:

ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಿಗಳೂ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಲೆ ಓರೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆಗಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಮುದ್ದಿನ ನಾಯಿ ತಲೆ ಓರೆ ಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ನೋಡಿದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಮುದ್ದಾಟ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಲಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಿಯ ನಡುವಿನ ಈ ಮೂಕ ಸಂವಹನ ಅಷ್ಟು ಆಳವಾದದ್ದು!