ಬೆಳಗಿನ ಕಾಫಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಬ್ಬದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳವರೆಗೆ, ಭಾರತೀಯರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಸಿಹಿಯ ಪಯಣ, ದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುದಿದು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬೆಲ್ಲವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ರೈತರ ಬೆವರು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದ ಹಿಂದಿರುವ ಈ ಬೆಲ್ಲದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಒಂದು ನಗರ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅದುವೇ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಜಫರ್‌ನಗರ — ಭಾರತದ ಬೆಲ್ಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ನಗರ!
ಬೆಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಮುಜಫರ್‌ನಗರ
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಜಫರ್‌ನಗರವು ಕಬ್ಬಿನ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆಲ್ಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ, ಬೆಲ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಸಕ್ಕರೆ ಬಟ್ಟಲು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ರೈತರು ಬೆಳೆದ ಕಬ್ಬು ಬೆಲ್ಲವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಲುಪುವುದು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೂ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಕಬ್ಬಿನ ರಸದಿಂದ ಬೆಲ್ಲದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವವರೆಗೆ!
ಮುಜಫರ್‌ನಗರದ ಬೆಲ್ಲದ ವಿಶೇಷತೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನವೂ ಇದೆ. ತಾಜಾ ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ರಸ ತೆಗೆದು, ಅದನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಸದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಆವಿಯಾಗಿ ಪಾಕ ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿ ಅಚ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಬೆಲ್ಲದ ಗಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಶ್ರಮ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಸಿದ್ಧವಾದ ಬೆಲ್ಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಲ್ಲ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಜಫರ್‌ನಗರದ ಬೆಲ್ಲಕ್ಕೆ GI ಮಾನ್ಯತೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುರುತನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಜಫರ್‌ನಗರದ ಬೆಲ್ಲಕ್ಕೆ 2023ರಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುರುತು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು GI ಮಾನ್ಯತೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ (ODOP) ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಜಫರ್‌ನಗರದ ಬೆಲ್ಲಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ವಿದೇಶಗಳಿಗೂ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ ಸಿಹಿಯ ರುಚಿ
ಮುಜಫರ್‌ನಗರದ ಬೆಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ GI ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಬೆಲ್ಲದ 30 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವಕಾಶಗಳಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ರೈತರ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಗುರುತು
ಒಂದು ತುಂಡು ಬೆಲ್ಲದ ಹಿಂದೆ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಸುವ ರೈತರ ಶ್ರಮ, ಬೆಲ್ಲ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮ ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, GI ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು ಹೊಸ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡಿವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಜಫರ್‌ನಗರವು ಕೇವಲ ಬೆಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೇಂದ್ರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಕಬ್ಬಿನ ಕೃಷಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ನಗರವೂ ಆಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಬೆಲ್ಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವುದು ಈ ಉದ್ಯಮದ ದೀರ್ಘ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಪರಿಶ್ರಮ.
