ನವದೆಹಲಿ-ಬಿಜೆಪಿಯ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡ ರಚನೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿಯ ಪುನಾರಚನೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರು ಹಾಗೂ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿರುವವರು, ಹೊಸ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಯುವ ಮುಖಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ 69 ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 75(1A) ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಪುಟದ ಗರಿಷ್ಠ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 81 ಆಗಿರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ 12 ಸ್ಥಾನಗಳು ಖಾಲಿ ಇವೆ. 2029ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನಡೆಯಲಿರುವ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
ಪುನಾರಚನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಚಿವರ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸದೊತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ನಾಯಕತ್ವ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂರು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಯುವಜನರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಡುವೆ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಜಾರ್ಜ್ ಕುರಿಯನ್ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಖಾತೆ ಸಹಾಯಕ ಸಚಿವ ರವನೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಬಿಟ್ಟು ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಕಾರಣ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂದಿನದು ಪಕ್ಷದ ಹೊಸ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹರ್ಷ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಮತ್ತು ಪಂಕಜ್ ಚೌಧರಿ ಅವರನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ, ಬಿಜೆಪಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿತಿನ್ ನಬಿನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪುನಾರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಖಜಾಂಚಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವ ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಬಿ.ಎಲ್. ವರ್ಮಾ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವಧಿಯು ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಸಚಿವರನ್ನು ಕೈಬಿಡಬಹುದು.
ಪಕ್ಷದ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಈ ಊಹಾಪೋಹಗಳ ಕುರಿತು ಬಿಜೆಪಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ‘ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ-ಒಂದು ಹುದ್ದೆ’ ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಚಿವರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸ್ಮೃತಿ ಇರಾನಿ, ವಿನೋದ್ ತಾವ್ಡೆ, ಸತೀಶ್ ಪೂನಿಯಾ ಮತ್ತು ತರುಣ್ ಚುಗ್ ಅವರಂತಹ ಹಲವು ನಾಯಕರಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಯಾರು ಸಂಪುಟ ಸೇರಬಹುದು?:
ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಅಂಶಗಳು
ಯಾರು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ವಯಸ್ಸು ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಬಹುದು. 2024ರಲ್ಲಿ ‘ಮೋದಿ 3.0’ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಶೇಕಡಾ 65ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಚಿವರು 51-70 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 24ರಷ್ಟು ಮಂದಿ 31-50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಕನಿಷ್ಠ 12 ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು 70 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಹಾರದ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷವಾದ ‘ಹ್ಯಾಮ್’ (HAM) ಪಕ್ಷದ 81 ವರ್ಷದ ಜಿತನ್ ರಾಮ್ ಮಾಂಝಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷವಾದ ಟಿಡಿಪಿ (TDP)ಯ 38 ವರ್ಷದ ಕೆ. ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯುವ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಚಿವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ರಾಜ್ಯವಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣನೆಗಳು
ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ; ಜೊತೆಗೆ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಬೇಕಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ತವರು ರಾಜ್ಯ ಗುಜರಾತ್ ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿವೆ.
ಠಾಕ್ರೆ ಬಣದ ಶಿವಸೇನೆಯಿಂದ ಸದಸ್ಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ಅವರ ಶಿವಸೇನೆಯ ಸಂಸದರ ಬಲ ಈಗ 13ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಏಕನಾಥ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಶಿಂಧೆ ಅವರ ಹೆಸರು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್‌ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಾಂತರಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದಿಂದ (AAP) ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಘವ್ ಚಡ್ಡಾ ನೇತೃತ್ವದ ಏಳು ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದರ ಗುಂಪು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಏಕೆಂದರೆ ಎಎಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಸಂದೀಪ್ ಪಾಠಕ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೆ, ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳ (SAD) ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಡುವಿನ ಮೈತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಏರ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವುದರಿಂದ, ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಎಡಿ (SAD) ಪಕ್ಷದ ಮರು-ಆಗಮನವೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.
ಎಸ್‌ಎಡಿಯ ಹರ್‌ಸಿಮ್ರತ್ ಕೌರ್ ಬಾದಲ್ ಅವರು ಮೋದಿ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಆದರೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು; ರೈತರ ವರ್ಷದ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರ 2021ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕಾಕೋಲಿ ಘೋಷ್ ದಸ್ತಿದಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದರು — ಇವರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಎನ್‌ಸಿಪಿಐ (NCPI) ಸೇರಿ ಎನ್‌ಡಿಎ (NDA)ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದರು — ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನಲೆ
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಇಂಡಿಯಾ ಬಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಟಿವಿಕೆ ಜೊತೆಗಿನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಓಲ್ಡ್ ಪಕ್ಷದ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವ ಡಿಎಂಕೆ, ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳೂ ಇವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಸಿಪಿಯ ಸುತ್ತ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಅವರ ಬಣದೊಂದಿಗೆ ಪುನರೇಕೀಕರಣವು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಬಹುದು.ಪ್ರಸ್ತುತ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಚಿವರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಪುನರ್ರಚನೆಯು ಈ ಹೊರೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಮಹತ್ವದ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಮುನ್ಸಿಪಾಲರು
ಇವರಲ್ಲಿ ಅಮಿತ್ ಶಾ (ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ); ಜೆ.ಪಿ. ನಡ್ಡಾ (ಆರೋಗ್ಯ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು); ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ (ಕೃಷಿ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ); ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ (ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್); ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ (ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಉಕ್ಕು); ರಾಜೀವ್ ರಂಜನ್ ಸಿಂಗ್ ‘ಲಾಲನ್’ (ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ); ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ (ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ, ನವ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ, ಶಿಕ್ಷಣ); ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ (ರೈಲ್ವೆ, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ); ಜ್ಯೋತಿರಾದಿತ್ಯ ಸಿಂಧಿಯಾ (ಸಂಪರ್ಕ, ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ); ಗಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಶೇಖಾವತ್ (ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ); ಕಿರೆನ್ ರಿಜಿಜು (ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು); ಮನ್ಸುಖ್ ಮಾಂಡವಿಯಾ (ಕಾರ್ಮಿಕ, ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆ); ಹಾಗೂ ಜಿ. ಕಿಶನ್ ರೆಡ್ಡಿ (ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಗಣಿಗಳು) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
