ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಹೇಳಿಕೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ತಿರುಗೇಟು

ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿ-ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಕುರಿತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನೀಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆ ಇದೀಗ ಬಿಜೆಪಿ–ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಸೋಮವಾರ ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕನ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಗಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಕೇವಲ ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಕುರಿತ ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, 1975ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆ–ರಾಮಮಂದಿರ ವಿಚಾರ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ವಿವಾದವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಂದೆ, ಪತಿ ಅಥವಾ ಪುತ್ರರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.

ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?

ಆಗಸ್ಟ್ 22ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ‘ಛಾತ್ರೋಂ ಕಿ ಗೂಂಜ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶ್ಲೋಕವೊಂದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.

ಮನುಸ್ಮೃತಿ 5.148ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ತಂದೆಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ, ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಪುತ್ರರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರಬೇಕು; ಮಹಿಳೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಹೇಳಿಕೆ ಇದೆ.

ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾರೊಬ್ಬರ ‘ಸ್ವತ್ತು’ ಅಲ್ಲ; ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳೇ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಇದರಿಂದ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನೋಡಬೇಕು? ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.

ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ತಿರುಗೇಟು

ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನವು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.

ಭಾರತದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಯೋಗಿ ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಮನು ಕುರಿತು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥರ್ವವೇದ, ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದಬೇಕು ಎಂದೂ ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಯೋಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವುಗಳು ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಯೋಗಿ ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.

‘ನಗರ ನಕ್ಸಲ್’ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಏಕೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ?

ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ರಾಜಕೀಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿ, ಭಾರತದ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ‘ನಗರ ನಕ್ಸಲರ’ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹಾಳುಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ‘ನಗರ ನಕ್ಸಲ್’ ಎಂಬುದು ಈ ರಾಜಕೀಯ ವಾಗ್ವಾದದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪದ ಪದಪ್ರಯೋಗ; ಅದನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅಥವಾ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಸಹಚರರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಬೀತಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವರ್ಗೀಕರಣವೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಯೋಗಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕೇ ಹೊರತು ಸ್ಥಾಪಿತ ವಾಸ್ತವಾಂಶವಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಾಗ ಯೋಗಿ 1975ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.

1975ರ ಜೂನ್ 25ರಂದು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಫಖ್ರುದ್ದೀನ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. 1975ರಿಂದ 1977ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 21 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸೆನ್ಸಾರ್, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರ ಬಂಧನ ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾರಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಜಾರಿಯಾದವು.

1977ರಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೋಲು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿತು. ನಂತರ ಶಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅವಧಿಯ ಅಧಿಕಾರ ದುರುಪಯೋಗದ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 1978ರ 44ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಯೋಗಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಭೂತಕಾಲದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅದೇ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಿಂದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕುರಿತು ಪಾಠ ಕೇಳಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಇನ್ನೊಂದು ವಾಸ್ತವಾಂಶವೆಂದರೆ, ಇಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು 1975ರ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ನಡುವೆ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಅಂತರವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಇಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದೇ ಎಂಬುದು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಮನುಸ್ಮೃತಿ: ಗ್ರಂಥ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಂವಿಧಾನ

ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲ.

ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಇಂದಿನ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 5.148ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧದ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ; ಇನ್ನು 5.154ರಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ನಡವಳಿಕೆ ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಪತ್ನಿಯು ಆತನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ನಿಯಮವಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಟೀಕೆಯ ಆಧಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಧಾರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕೈಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದೂ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಯೋಧ್ಯೆ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್–ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಘರ್ಷ

ಯೋಗಿ ಅವರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀರಾಮನ ವಿಚಾರವೂ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಬಿಜೆಪಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಸಂವಿಧಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಿಚಾರವೂ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗದೆ, ಕಳೆದ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವಿನ ವಿಶಾಲವಾದ ‘ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆ ವಿರುದ್ಧ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಪುನರ್‌ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ’ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಘಟನೆ ಕೂಡ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ

ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ಯುವತಿಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನೂ ಯೋಗಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಯುವತಿ ನಂತರ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದು, ತಾನು ಇತರರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಕುರಿತು ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೆಂಬ ವರದಿಗಳೂ ಬಂದಿವೆ.

ಈ ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕೂಡ ಯುವ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ‘ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆ ಹೋಗಿರುವ ಮಕ್ಕಳು’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕ್ಷಮಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಗಿಂತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕ್ಷಮೆಯಾಚನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು.

ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ 9 ಜೂನ್ 2024ರಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಯೋಗಿ ಅವರ ಟೀಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆ — ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭಾಷೆ, ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು?

ಅದೇ ವೇಳೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಹುಮತದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಹಜ ಭಾಗ. ಹೀಗಾಗಿ ‘ಟೀಕೆ’ ಮತ್ತು ‘ದೇಶದ್ರೋಹ/ರಾಷ್ಟ್ರವಿರೋಧ’ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು.

ಅಮೇಥಿ–ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿ: ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ರಾಜಕೀಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯ

ಅಮೇಥಿ ಮತ್ತು ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ನೆಹರೂ–ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ 1975ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮುನ್ನ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ವಿವಾದವೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಕಡೆ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಬಿಜೆಪಿಯ ಸವಾಲನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಆಕ್ರಮಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವೇನು?

ಮನುಸ್ಮೃತಿ ವಿವಾದವು ಈಗ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ತಂದಿದೆ:

ಮೊದಲನೆಯದು — ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು?

ಎರಡನೆಯದು — ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆ: ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಇರಬೇಕೇ?

ಮೂರನೆಯದು — ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷೆ: ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಟೀಕೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಕ್ಕಿದೆ; ಆದರೆ ಅದೇ ವೇಳೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಯಾವ ಮಟ್ಟದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು **‘ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ’**ದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅದನ್ನು **‘ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯ’**ಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಕುರಿತ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾಗ್ವಾದವು ಒಂದು ಗ್ರಂಥದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆ, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಂವಿಧಾನ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಾರು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ? ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ–ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಲಿದೆ.