ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿರುವಾಗಲೂ ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು, ಕೈ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಭ್ಯಾಸ. ಓದುವಾಗ, ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುವಾಗ, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಬೇಸರವಾದಾಗ ಇಂತಹ ಚಲನೆಗಳು ನಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಇದು ಕೇವಲ ರೂಢಿಯೇ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸೂಚನೆಯೇ?
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಚಡಪಡಿಕೆಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಫಿಡ್ಜೆಟಿಂಗ್ (Fidgeting) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ, ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಕೆಫೀನ್ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದಿರುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇಂತಹ ಚಲನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.
1. ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕದ ಪರಿಣಾಮ
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ, ಗಾಬರಿ ಅಥವಾ ಆತಂಕವಿದ್ದಾಗ ದೇಹವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು, ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಕಂಡುಬರಬಹುದು.
ಕೆಲವರು ಆತಂಕದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಇಂತಹ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
2. ಏಕಾಗ್ರತೆ ಅಥವಾ ಬೇಸರವೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು
ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವಾಗ, ಪುಸ್ತಕ ಓದುವಾಗ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಕೆಲವರು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಚಲನೆಗಳು ಕೆಲವರಿಗೆ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಲು ಅಥವಾ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಬೇಸರವಾದಾಗ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಇಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಇದರ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
3. ಚಹಾ, ಕಾಫಿ ಸೇವನೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು
ಚಹಾ, ಕಾಫಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೆಫೀನ್‌ಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಚಡಪಡಿಕೆ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವಂತಹ ಚಲನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕೆಫೀನ್ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
4. ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೇ?
ಕೆಲವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವಾಗ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸಲೇಬೇಕೆಂಬ ಬಲವಾದ ಬಯಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸಿದಾಗ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ರೆಸ್ಟ್‌ಲೆಸ್ ಲೆಗ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (Restless Legs Syndrome – RLS) ಎಂಬ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆಯು RLS ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರು ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.
5. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತಂಕಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈ ಚಲನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಕೆಲವು ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ: ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಆಗಾಗ ಎದ್ದು ಸ್ವಲ್ಪ ನಡೆಯಿರಿ.
ಒತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಧ್ಯಾನ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡಿ.
ಕೆಫೀನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ: ಚಹಾ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಚಡಪಡಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ.
ನಿದ್ರೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ: ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಯಮಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಲಗಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ: ಹಸಿರು ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶವಿರುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆಹಾರ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆ ಸರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ.
ಯಾವಾಗ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು?
ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು, ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದು, ಚಡಪಡಿಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕೈಕಾಲುಗಳ ಚಲನೆಗಳು ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ. ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದ ಚಲನೆಗಳಿದ್ದರೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಾಗ ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿರಬಹುದು. ಒತ್ತಡ, ಬೇಸರ, ಕೆಫೀನ್ ಸೇವನೆ ಅಥವಾ ರೂಢಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪದೇಪದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಗಮನಿಸಿ: ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ವೈದ್ಯರು ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
