ಬೆಂಗಳೂರು- ಮಗ ಮೃತಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಆತನ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕುಟುಂಬದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ (Gift Deed) ಸೊಸೆಯು ಅತ್ತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಷರತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಂತಹ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ 2010ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎಸ್. ಶೀಲಾ ಅವರ ಅತ್ತೆ ಬಿ.ಕೆ. ನಂಜಮ್ಮ ಅವರು ಕೆಲವು ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ನಂತರ ನಂಜಮ್ಮ ಅವರು ಆ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಅದು ವಂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 2016ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು.
ಇದರ ನಂತರ ನಂಜಮ್ಮ ಅವರು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ರಚಿಸಲಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.
ಪತಿಯ ಮರಣ; ನಂತರ ಬದಲಾದ ಕುಟುಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಪತಿಯ ಮರಣ; ನಂತರ ಬದಲಾದ ಕುಟುಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಶೀಲಾ ಅವರ ಪತಿ 2022ರಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ತಮಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಶೀಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ವಾದಿಸಿದರು.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಂಜಮ್ಮ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೊಸೆ ಪೂರೈಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪರಿಹಾರ ಕೋರಿದರು.
ನಂಜಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹40,000 ಪಿಂಚಣಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಶೀಲಾ ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.
ಸಕಲೇಶಪುರದ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ 5, 2026ರಂದು ನಂಜಮ್ಮ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದರು. ಸೊಸೆ ಶೀಲಾ ಅವರು ಅತ್ತೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಶೀಲಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋದರು.
ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೊಸೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತು.
ಹೊಸದಾಗಿ ಬಾಧ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾನುವಿಗೆ ನ್ಯಾಯ
ಹೊಸ ಬಾಧ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ”
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಕುಟುಂಬದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಹಿಂದೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಷರತ್ತನ್ನು ನಂತರದಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲೇ ಸೊಸೆ ತನ್ನ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಷರತ್ತು ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ಮಗನ ಮರಣವಾದ ನಂತರವೂ ಆ ಬಾಧ್ಯತೆ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನಂಜಮ್ಮ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ವಂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಅದೇ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರು.ಈ ಎರಡು ನಿಲುವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಗಮನಿಸಿದರು.
ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅದು ವಂಚನೆ, ಬಲವಂತ ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.
ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವವೇನು?
ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವವೇನು?
ಈ ತೀರ್ಪು “ಅತ್ತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೊಸೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯವೇ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದ ಷರತ್ತುಗಳು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ಈಗಾಗಲೇ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸೊಸೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಕುಟುಂಬವು ಬಯಸಿದರೆ, ಅಂತಹ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಪಾಠವಾಗಿದೆ.
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ನಂತರದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಶೀಲಾ ವಿರುದ್ಧ ಮಾರ್ಚ್ 5, 2026ರಂದು ನೀಡಿದ್ದ ಹಾಸನ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
