ಬೆಂಗಳೂರು- ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ತೀವ್ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ (ಅಘೋಷಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ) ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ದಾಖಲೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಎದುರಾಗುವ ಆತಂಕ ಗಂಭೀರಗೊಂಡಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್‌ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕಳೆದ ವಾರ ರಾಜ್ಯದ ಗರಿಷ್ಠ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ 19 ಸಾವಿರ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ಮೀರಿದ್ದು, ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಸಲು ದುಬಾರಿ ದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್‌ಗೆ ₹11ರಿಂದ ₹12ರವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಕೂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ..
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಕೈಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ (Hydroelectric Power Generation) ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಅಭಾವವು ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ.
ಬರದಿಂದ ಪಿಡುಗುಪ್ಪಟ್ಟಿರುವ ತಾಲೂಕುಗಳು
101 ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ರೈತರ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಣಗಿಹೋಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಿದೆ. ₹18,000 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವು ರೈತರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಾವವು, ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾರಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಎದುರಾಗಿದೆ. ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಸರಕಾರ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಕಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿಗಳು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಾವದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದಾದರೆ, ಥರ್ಮಲ್ پاور ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ) ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅಭಾವ ಉಂಟಾದಾಗಷ್ಟೇ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಗಳೇ ಬಟಾಬಯಲಾಗಿರುವುದು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಎನರ್ಜಿ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ನಿರಂತರ 7 ಗಂಟೆ ತ್ರಿಫೇಸ್ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಬೆಳೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿತಾಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಪರ್ಯಾಯ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳಾದ ಸೌರಶಕ್ತಿ (Solar Power) ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ತುರ್ತಾಗಿ ಬರ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದಿರುವ ತಕ್ಷಣದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು ಕುಸಿದಿರುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮತೋಲನವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಇದರ ನಡುವೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ರೀತಿಯ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮನೆಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.
101 ತಾಲೂಕುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಬರಪೀಡಿತ
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಗಸ್ಟ್‌ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ 101 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಬರದಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹18 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವೂ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ (NDRF) ಮಾನದಂಡಗಳಡಿ ನೆರವು ಕೋರಿ ರಾಜ್ಯವು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಸಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ 2023ರ ಬರದ ಅನುಭವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮುಂಗಾರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
2025ರಲ್ಲಿಯೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ 18 ಸಾವಿರ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ಗಡಿ ದಾಟಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಕೃಷಿ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ-ಪೂರೈಕೆ ಅಂತರದಿಂದ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಡಿಕೆ ಸುಮಾರು 18,200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ತಲುಪಿತ್ತು ಎಂಬ ವರದಿಗಳಿದ್ದವು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಧಕ್ಕಾ
ಬರದ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತರಾಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ಎದುರಾದರೆ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಲಿದೆ.
ಅಂದರೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆ → ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿತ → ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒತ್ತಡ → ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳ → ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ → ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಂಬ ಸರಪಳಿ ರಾಜ್ಯದ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ 19 ಸಾವಿರ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ದಾಟಿರುವುದು, ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳಲ್ಲೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು, ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳು ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ₹18 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಬರ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಹೊಣೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಬಳಕೆಗೆ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಸವಾಲೂ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 101 ತಾಲೂಕುಗಳ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಎರಡರ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಬಹುಮುಖ ಸಂಕಷ್ಟದ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
