ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾದರಿ ಪರಿಹಾರವೇ ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಡಿಟೇಲ್ಸ್‌ !

ಮುಂಬೈನ ರಸ್ತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಐಷಾರಾಮಿ ಲಂಬೋರ್ಗಿನಿ ಕಾರಿಗೆ ಬೀದಿ ನಾಯಿಯೊಂದು ಅಡ್ಡಬಂದು ಆಟವಾಡಿದ ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮಾಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಗಳಿಗೆ “ಡೋಗೇಶ್” ಎಂದು ಅಡ್ಡಹೆಸರು ನೀಡಿ “ರಸ್ತೆಗಳ ನಿಜವಾದ ಬಾಸ್” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮನರಂಜನೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಡಗಿದೆ. ಇದು ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.

ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಪೆಟ್ ಹೋಮ್‌ಲೆಸ್‌ನೆಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, 2023 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 6.2 ಕೋಟಿ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿವೆ. 2019 ಮತ್ತು 2022 ರ ನಡುವೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ 1.6 ಕೋಟಿ ನಾಯಿ ಕಡಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ 30 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು 2024 ರಲ್ಲಿ 21.95 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಇದು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಕಳವಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ರೇಬೀಸ್ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ 36% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 18,000-20,000 ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತವೆ. ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು “ನಾಯಿಯು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ಸುದ್ದಿ” ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಗಾದೆಗೆ ವಿಪರ್ಯಾಸದ ತಿರುವು ನೀಡಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾಯಿಗಳು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಕಚ್ಚಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈಗ ಸುದ್ದಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು

ಭಾರತದ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿನ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ (ABC) ನಿಯಮಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ABC ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಸಮುದಾಯ ನಾಯಿಗಳು (ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗೇಟೆಡ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು) ಮತ್ತು ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಲಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಮಾಲೀಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂತಾನಶಕ್ತಿಹರಣ ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ABC ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ರೇಬೀಸ್ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಸಹ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಇದು ನಾಯಿ ಹಿಂಡುಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸತಿ ಕಾಲೋನಿಗಳ ಬಳಿ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೊರತೆಯು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಿಯರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಮೊದಲಿನವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಎರಡನೆಯವರು ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾಯಿ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಭಾರತ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು, ಭಾರತವು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ರೇಬೀಸ್‌ನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ – ಅದು ಒಂದೇ ಒಂದು ನಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವು 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಆಗ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶವು ‘ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂತಾನಶಕ್ತಿಹರಣ ಮಾಡಿ, ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿ, ಮತ್ತು ಮರಳಿ ಬಿಡಿ’ ನೀತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇತರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಈ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂತಾನಶಕ್ತಿಹರಣ ಮಾಡಿ, ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿ, ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ) ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸರ್ಕಾರಿ-ನಿಧಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ನಾಯಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ಇದು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅನಗತ್ಯ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಿತು, ಇದು ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮವೆಂದರೆ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು. ಇದು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದೇಶವು ಪ್ರಾಣಿ ಕ್ರೌರ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ, ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ, ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಇದು ಭಾರೀ ದಂಡ ಅಥವಾ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಿ ತಳಿಗಳ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು, ಇದು ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.