ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವವರಿಗೂ ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ ಸಂಭವಿಸಿ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.
ಎದೆನೋವು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ತಣ್ಣನೆಯ ಬೆವರು ಮತ್ತು ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಇವು ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಹೃದಯಾಘಾತ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ ಎಂದರೇನು?
ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ರಕ್ತ ಪಂಪ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮೆದುಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ರಕ್ತ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ.
ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳಬಹುದು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಹಜವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು?
ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:
ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು: ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳಬಹುದು.
ಉಸಿರಾಟ ನಿಲ್ಲುವುದು: ಸಹಜವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಸಹಜವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆಯಬಹುದು.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು: ಕರೆದರೂ ಅಥವಾ ಭುಜವನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ತಟ್ಟಿದರೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನಾಡಿಮಿಡಿತ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು: ಹೃದಯವು ರಕ್ತ ಪಂಪ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದರಿಂದ ನಾಡಿಮಿಡಿತ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಎದೆನೋವು, ಹೃದಯ ಬಡಿತದಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ.
ಹೃದಯಾಘಾತ ಎಂದರೇನು?
ಹೃದಯಕ್ಕೆ ರಕ್ತ ಪೂರೈಸುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಹೃದಯಾಘಾತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ಪದರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ, ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದಾಗ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಲ್ಲಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಿಗದೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೃದಯಾಘಾತದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಹೃದಯಾಘಾತದ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹೃದಯಾಘಾತವಾದಾಗ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:
ಎದೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು ಅಥವಾ ಬಿಗಿತ.
ಕೈ, ಭುಜ, ಬೆನ್ನು, ಕುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ದವಡೆಗೆ ಹರಡುವ ನೋವು.
ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ.
ತಣ್ಣನೆಯ ಬೆವರು.
ವಾಕರಿಕೆ ಅಥವಾ ವಾಂತಿ.
ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ.
ಅತಿಯಾದ ಸುಸ್ತು ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯ.
ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಎದೆನೋವು ತೀವ್ರವಾಗಿರದಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.
ಹೃದಯಾಘಾತ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಹೃದಯಾಘಾತದಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಲ್ಲಿ ಹೃದಯವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರಕ್ತ ಪಂಪ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯಾಘಾತವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೃದಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗಳೂ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಇವೆರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನವಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು, ಕರೆದರೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡದಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ತುರ್ತು ಸೇವೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ 112 ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ನೆರವು ಕೇಳಿ.
ಸಿಪಿಆರ್ ಆರಂಭಿಸಿ: ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡದಿದ್ದರೆ ಎದೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವೇಗವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ನೀಡಿ. ತುರ್ತು ಸೇವೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ.
ಎಇಡಿ ಸಾಧನ ಬಳಸಿ: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಾಹ್ಯ ಡಿಫಿಬ್ರಿಲೇಟರ್ (AED) ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದರ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಬರುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಿ: ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸುವವರೆಗೆ ಸಿಪಿಆರ್ ಮುಂದುವರಿಸಿ.
ಎದೆನೋವು ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಘಾತದ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೂ ತಡಮಾಡಬೇಡಿ. ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ.
ನೆನಪಿಡಿ: ಹೃದಯಾಘಾತ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ ಎರಡೂ ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯ
