ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಗುಜರಾತ್

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರ ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ಯುಸಿಸಿ (UCC) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರದ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಗುಜರಾತ್ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (UCC) ಮಸೂದೆ, 2026’ಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜಾರಿಗೆ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಗೆಜೆಟ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸುವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.

ಏಳು ಗಂಟೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, ಮಾರ್ಚ್ 24 ರಂದು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ವಿಶೇಷ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದೇ ಮಸೂದೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗುಜರಾತ್ ಯುಸಿಸಿಯು ವಿವಾಹ, ವಿಚ್ಛೇದನ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ(ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು) ಮತ್ತು ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಗುಜರಾತ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಂವಿಧಾನದ 342ನೇ ವಿಧಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಸಂವಿಧಾನದ XXIನೇ ಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಈ ಶಾಸನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಗುಜರಾತ್ ಯುಸಿಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಈ ಕಾನೂನು ವಿವಾಹ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ.

ಇದು ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು (ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು) ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಕಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ವಿವಾಹದ ಷರತ್ತನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ, ವಿವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವು (ವಧು ಅಥವಾ ವರ) ಈಗಾಗಲೇ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು.

ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿಯು ಪುರುಷರಿಗೆ 21 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 18 ವರ್ಷಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಪ್ತಪದಿ, ನಿಕಾಹ್, ಆನಂದ್ ಕಾರಜ್ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಫೇರಾ ಮುಂತಾದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ವಿವಾಹಗಳ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ದಂಪತಿಗಳು 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮನವಿ ಪತ್ರವನ್ನು (ಮೆಮೊರಾಂಡಮ್) ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿ ಮನವಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದರೆ 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು.

ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳು

ಈ ಸಂಹಿತೆಯು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಭಿಚಾರ, ಕ್ರೌರ್ಯ, ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋಗುವುದು, ಧರ್ಮ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಯು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವುದು ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿವೆ.

ದಂಪತಿಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಇದು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು, ಪದ್ಧತಿ ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ಸಂಹಿತೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಸಿಂಧು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವಾಹಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ (ಕಾನೂನುಬದ್ಧ) ಮಕ್ಕಳೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು

ಯುಸಿಸಿ (UCC) ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ, ಅವರ ಆಸ್ತಿಯು ಕಾನೂನಿನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ‘ವರ್ಗ-1’ರ (Class-I) ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ, ನಂತರ ‘ವರ್ಗ-2’ರ (Class-II) ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಗುಜರಾತ್ ಯುಸಿಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ‘ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧ’ಗಳಿಗೆ (ವಿವಾಹವಾಗದೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುವುದು) ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಕಾನೂನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಗುಜರಾತ್ ನಿವಾಸಿಗಳು, ತಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ (Registrar) ಅಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ರವಾನಿಸಬಹುದು. ಪಾಲುದಾರರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ 21 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಪಾಲಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಗುಜರಾತ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು: ಕಡ್ಡಾಯ ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ, ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ನೋಂದಣಿ, ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಏಕರೂಪದ ನಿಯಮಗಳು, ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು. ವಿವಾಹವಾದ 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದರೆ 10,000 ರೂ.ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು “ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗಿನ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ಅಸಿಂಧುವಾಗುತ್ತವೆ” ಎಂದೂ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಪಟೇಲ್, ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು “ಯಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಗೆ ವಿರೋಧ

ಗುಜರಾತ್‌ನ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (UCC) ಮಸೂದೆಯು ಮಾರ್ಚ್ 24 ರಂದು ಬಹುಮತದ ಧ್ವನಿ ಮತದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಎಎಪಿ (AAP) ಪಕ್ಷಗಳು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಗೆ (select committee) ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದವು.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಿಸಿದ್ದ ಸಮಿತಿಯು ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತಾದ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಪಟೇಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಇದೀಗ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ ದೊರೆತಿರುವುದರಿಂದ, ಗುಜರಾತ್ ಯುಸಿಸಿ (UCC) ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊರಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.