ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶ ನಿಷೇಧದ ಬಳಿಕ ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೂ ಸರ್ಕಾರದ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ; ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧಾರ!

ಬೆಂಗಳೂರು- ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಾಳಿ ಹಾಗೂ ತಪಾಸಣೆ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಇದೀಗ ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ರಾಮಲಿಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು ತಾವು ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಮವಾಗದೆ, ಅಂಗಡಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ದಾಸ್ತಾನು ತಪಾಸಣೆ ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ.

ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶನ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಚುರುಕು

ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶನ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಚುರುಕು

ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಈಗಾಗಲೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಾಸರಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕದ ಮೇಲೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಗೋದಾಮನ್ನು ಸೀಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಮಾರಾಟ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಯಿಂದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಬಾರಿ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿ ನಿಯಮದ ಇತಿಹಾಸ

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಮ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2020ರಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು.

2021ರಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಮಾರಾಟಗಾರರು ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

2024ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪಟಾಕಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು, ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದರೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸುರಕ್ಷತೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು

ಸುರಕ್ಷತೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು

ಪಟಾಕಿ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ 2023ರ ಅತ್ತಿಬೆಲೆ ಪಟಾಕಿ ಗೋದಾಮು ದುರಂತ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ತಂದಿತ್ತು. ಆ ಘಟನೆಯ ಬಳಿಕ ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟ, ದಾಸ್ತಾನು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಪಟಾಕಿಗಳ ಮಾರಾಟದ ಮೇಲೂ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕ್ರಮವೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪಟಾಕಿ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ—ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತು

ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತು

ಒಂದೆಡೆ ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಕ್ರಮ—ಈ ಎರಡೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ‘ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಬ್ಬ’ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಪಿಒಪಿ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿಷೇಧವಿದ್ದರೂ ಅವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಲೇ ಇವೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿ ನಿಯಮವೂ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನಕಲಿ ಅಥವಾ ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಪಟಾಕಿಗಳ ಮಾರಾಟ ತಡೆಯಲು ನಿರಂತರ ತಪಾಸಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶನ ವಿರುದ್ಧದ ದಾಳಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೂ ಸರ್ಕಾರದ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದು, ಈ ಬಾರಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಯಮಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.