ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿಯೊಂದು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬುಧವಾರ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಡಿ 755 ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 77.98 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಅನುದಾನವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2026 ರಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅವಧಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2026-27ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ‘ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆ’ಯ (AVYAY) ಒಂದು ಭಾಗವಾದ ‘ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಫಾರ್ ಸೀನಿಯರ್ ಸಿಟಿಜನ್ಸ್’ (IPSrC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
‘ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆ’ (AVYAY) – ಘನತೆಯುತ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆ
2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ‘ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆ’ (AVYAY), ಸಚಿವಾಲಯದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಗೌರವ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, “ಘನತೆಯುತ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ” ಮತ್ತು “ತಮ್ಮದೇ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ (ಮನೆಯಲ್ಲಿ/ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ) ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯುವ” ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನೆರವಿನ ಉದ್ದೇಶವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
2036 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 23 ಕೋಟಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 60 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ 10.38 ಕೋಟಿ ಜನರಿದ್ದರು
2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 60 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ 10.38 ಕೋಟಿ ಜನರಿದ್ದರು; ಇದರಲ್ಲಿ 5.11 ಕೋಟಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 5.27 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿದ್ದರು. ‘ಲಾಂಗಿಟ್ಯೂಡಿನಲ್ ಏಜಿಂಗ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (LASI) ಅಧ್ಯಯನವು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರು ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು (functional limitations) ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಆರೈಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ, ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳ (nuclear households) ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬೆಂಬಲ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಆರೈಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. AVYAY ಹಿಂದಿನ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (NAPSrC) ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು, ಇದು ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಬಹು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂದಿತು. ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯು ಆಶ್ರಯ, ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು ವೃದ್ಧರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಸೂಕ್ತವಾದ ಮನೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನೆರವು, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ವೃದ್ಧರ ಘನತೆ, ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ (SAPSrC) ಘಟಕದ ಭಾಗವಾಗಿ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಣಕಾಸಿನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಆಯಾ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
